Powrót Encyklopedia Wielkopolan „Kto ratuje jedną duszę, ratuje cały świat.”

Irena Gwozdowicz

ur. 19 lutego 1923
zm. 06 listopada 2013
Szkoła Podstawowa im. Stefana Czarnieckiego w Mieścisku

Zdjęć: 19
Filmów: 1
Nagrań: 1
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Pani Irena urodziła się 19 lutego 1923r. w Bursztynie w województwie stanisławowskim na Ukrainie. Miała wspaniałych rodziców- Matyldę i Jana, którzy spełniali jej wszystkie zachcianki oraz nianię i opiekunkę, . Była oczkiem w głowie rodziców. Jej ojciec, doktor prawa był prezesem sądu, a matka nauczycielką. Rodzice Ireny, Jan i Matylda pobrali się w 1914 roku w Katedrze w Przemyślu. Irena miała również starszą siostrę Helenę, która urodziła się 5 listopada w 1916 roku w Wiedniu.

Edukacja,wyksztalcenie

Swoję edukację Irena Gwozdowicz rozpoczęła w Bursztynie, a po śmierci ojca kontynuowała naukę w Przemyślu. W 1948r. zdając maturę ukończyła Liceum Pedagogiczne w Wągrowcu.

Kariera zawodowa oraz praca

Całe swoje życie poświęciła na wykonywanie zawodu nauczycielskiego. Pracowała w Szkole Podstawowej w Mieścisku i w Mirkowicach oraz mieściskim przedszkolu. Uczyła klas 1-3. W sumie w oświacie przepracowała 51 lat, co świadczy o jej wytrwałości, cierpliwości oraz miłości do dzieci.

Historia i znaczenie niezwykłej przyjaźni

Irena Gwozdowicz w czasie wojny podjęła sie ogromnego ryzyka i uratowała życie osieroconej koleżanki Żydówki – 14letniej wtedy Lusi Rozen. Rozenowie mieszkali w tej samej miejscowości co państwo Gwozdowicz. Państwo Rozen mieli dwoje dzieci – Ludwikę i młodszą Rozę. Irena Gwozdowicz chodziła z Lusią do jednej szkoły i siedziały obok siebie w ławce. W tamtym czasie Irena marzyła o pracy w aptece, jednak wszystkie plany przekreśliła wojna. Po śmierci ojca Ireny, dziewczynki wraz z matką przeniosły się do Przemyśla, gdzie mieszkała rodzina ich matki Matyldy. Dwa lata od wybuchu wojny Irena wraz z rodziną odwiedziła rodzinny grób ojca Jana w Bursztynie. Wtedy to, podczas spaceru po mieście Irena przypadkiem spotkała swoją przyjaciółkę Lusię. Lusia powiedziała Irenie, że widzą się po raz ostatni. Irena dała wtedy Lusi adres w Przemyślu, prosząc by przyjechała, kiedy będzie jej źle. Po kilkunastu tygodniach Lusia zjawiła się u rodziny Gwozdowicz. W Bursztynie nie miała już nikogo. Jednego dnia gestapowiec zabił na jej oczach dziadka, babcię, matkę i ojca, a malutką siostrę roztrzaskał o ścianę. Jej samej udało się uciec, gdyż miejscowy ksiądz wystawił jej metrykę na nazwisko Józefa Bałda. Droga do Przemyśla zajęła jej 3 miesiące piechotą. Spała na sianie w stodołach. Kiedy zapukała do drzwi rodziny Gwozdowiczów, była bardzo zaniedbana i miała wysoką temperaturę. Gwozdowiczowie wykąpali ją i zawieźli do lekarza. Pewnego dnia do mieszkania Gwozdowiczów wszedł pułkownik gestapo i wskazując na Lusię powiedział, że to nie jest córka Matyldy. Matka Ireny przyznała mu rację, kłąmiąc, że Lusia jest córką kuzynki, która uciekła z transportu na Sybir. Pomimo wszystko, było wiele sytuacji gdzie Lusia była chowana w piwnicy przed Niemcami. W czasie okupacji Lusia i Irena pracowały razem w niemieckim kasynie wojskowym-Soldatenhaus jako kelnerki i pomoc kuchenna. Po wojnie Lusia wyjechała do Francji, gdzie skończyła studia, wyszła za mąż i zamieszkała w Tel Avivie, gdzie mieszka po dziś dzień. Za pomoc młodej Żydówce Irena, jej siostra i matka otrzymały w 1988r. medal “Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”.

Ciekawostki

Irena Gwozdowicz, była samotna ale miała wielu przyjaciół i serdecznych ludzi dookoła siebie. Miała też swój mały sekret miłosny. Przed laty miała narzeczonego Igora, niestety zginął on tragicznie na jej oczach i od jego śmierci Irena nie potrafiła ułożyć sobie życia na nowo. Irena była też miłośniczką ruskich pierogów, które uwielbiała tak samo jak tort orzechowy.

Zainteresowania

Interesowała ją historia, czytała dużo książek o tej tematyce. Jako młoda dziewczyna tańczyła w balecie, przy muzyce zapominała o całym świecie. Wspólnie z siostrą Heleną lubiła grać na fortepianie. Kochała również wyprawy. Zwiedziła Wielką Brytanię, Francję, Jugosławię, Grecję, Szwajcarię, Włochy i dwukrotnie Izrael.

Odznaczenia

W 1987r, Lusia Freifeld(Rozen) przekazała do Instytutu Pamięci Narodowej Yad Vashem w Jerozolimie prośbę o odznaczenie pani Matyldy, Heleny i Ireny Gwozdowicz medalem “Sprawiedliwy wśród narodów świata”. Prośba została pozytywnie rozpatrzona. Irena otrzymała medal w 1988r. i posadziła drzewko oliwne w Alei Sprawiedliwych na Wzgórzach Pamięci Yad Vashem.

W 2009r. Prezydent RP Lech Kaczyński przyznał jej Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Znaczenie postaci

Irena Gwozdowicz zmarła 6 listopada 2013r w Mieścisku w wieku 90 lat. W pamięci potomnych pozostała jako osoba, na którą można było liczyć, służąca radą i pomocą w każdym momencie. Swoim uśmiechem, życzliwością i pogodą ducha zaskarbiła sobie serca wielu ludzi. Była wzorem nauczyciela, człowieka i kobiety, którą warto naśladować.

Kalendarium:

  • 2013 ― Śmierć bohatera

Źródła:

Zobacz też:

  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce śmierci b...
  • >