Pochodzenie
Tadeusz Schillak urodził się 25 czerwca 1928 r. w Trzemesznie. Był szóstym dzieckiem Piotra i Józefy Schillak z domu Fornowskiej. Jego ojciec był urzędnikiem trzemeszeńskiego magistratu i pierwszym po odzyskaniu przez Polskę niepodległości mistrzem – odpowiednikiem dzisiejszego naczelnika Ochotniczej Straży Ogniowej w Trzemesznie. Matka Józefa, zajmowała się prowadzeniem gospodarstwa domowego i wychowaniem dzieci.
Dzieciństwo
Tadeusz Schillak wychowywał się w rodzinie wielodzietnej. Miał troje rodzeństwa przyrodniego: Ryszarda, Aleksandra i Jadwigę (z pierwszego małżeństwa ojca ) i troje rodzeństwa rodzonego: Zygmunta, Krystynę i Halinę. Kiedy wybuchła II wojna światowa Tadeusz miał 11 lat. Mimo tak młodego wieku musiał podjąć pracę. Pomagał miejscowemu kościelnemu i grabarzowi w pracach na terenie cmentarza i kościoła. Jego ojciec za niepodpisanie volkslisty został aresztowany i wywieziony przez Niemców w nieznanym kierunku. Rodzina straciła z nim kontakt na zawsze.
Edukacja
Tadeusz Schillak ukończył 7 klas szkoły powszechnej i 3 klasy szkoły zawodowej w Trzemesznie, w której zdobył zawód ślusarza.
Etapy działalności
Działalność w OSP
W 1946 roku wstąpił do Ochotniczej Straży Pożarnej w Trzemesznie. W 1949 roku został powołany do zasadniczej służby wojskowej, którą pełnił do 1952 roku w 9 Batalionie Rozpoznawczym w Żaganiu, gdzie pełnił funkcję dowódcy czołgu. Będąc żołnierzem rezerwy przez kilka kolejnych lat uczestniczył w ćwiczeniach wojskowych. W międzyczasie ukończył szkolenia i kursy, które dały mu uprawnienia do pełnienia w latach 1960 -1964 funkcji sekcyjnego w OSP, a następnie dowódcy plutonu. Od 1972 do 2003 roku był kierowcą wozów bojowych i konserwatorem sprzętu pożarniczego. Zawodowo pracował jako kierowca w Państwowym Ośrodku Maszynowym, a następnie w Meblarskiej Spółdzielni Pracy w Trzemesznie. Od 1972 do 1991 roku pełnił funkcję zastępcy naczelnika, a od 1991 do 2006 roku był naczelnikiem OSP Trzemeszno. Od roku 2006 był Honorowym Prezesem Zarządu Oddziału Miejsko- Gminnego Związku OSP RP w Trzemesznie.
Dowodzona przez Tadeusza Schillaka jednostka OSP w Trzemesznie słynęła w powiecie i województwie z bardzo dobrego przygotowania technicznego sprzętu pożarniczego, wysokiej gotowości bojowej oraz doskonałej sprawności strażaków podczas akcji. Dzięki bardzo dobremu przygotowaniu jednostka osiągała sukcesy w zawodach sportowo- pożarniczych OSP na szczeblu gminy, powiatu – rejonu mogileńskiego i województwa bydgoskiego (od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 Trzemeszno należało do województwa bydgoskiego). Do najważniejszych osiągnięć jednostki można zaliczyć m.in. zajęcie pierwszego miejsca podczas zawodów powiatowych w Mogilnie w 1972 roku i w 1974 w Gębicach oraz czwartego miejsca w zawodach wojewódzkich w Grudziądzu i szóstego w Inowrocławiu w 1976 r. W 1986 r. członkowie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej reprezentowali województwo bydgoskie w eliminacjach centralnych IX Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej w Świeciu.
W 1986 roku, po wielu staraniach, dzięki wsparciu ówczesnych władz miasta i osobistemu zaangażowaniu Tadeusza Schillaka i członków straży, rozpoczęto rozbudowę strażnicy OSP, którą zakończono na 100 – lecie jednostki. Cały zakres robót ziemnych wykonany został przez strażaków. W 1989 r. podczas 100-lecia OSP jednostkę odznaczono złotym medalem „Za zasługi dla pożarnictwa” i honorową odznaką „Za zasługi dla województwa bydgoskiego”. Odsłonięto także wykonaną z brązu tablicę pamiątkową i oddano do użytku nowe garaże. W 1995 roku jednostkę włączono do KSRG, a w rok później otrzymała ona sprzęt do ratownictwa techniczno-drogowego. W 1998 r. druhowie OSP Trzemeszno na znak sympatii i szacunku nazwali imieniem swojego ulubionego naczelnika jeden z wozów strażackich “Tadeusz”.
Tadeusz Schillak brał udział i kierował gaszeniem wielu pożarów na terenie miasta i gminy Trzemeszno oraz sąsiednich miejscowości. Był etatowym kierowcą oraz gospodarzem obiektów OSP w Trzemesznie.
Odznaczenia
Tadeusz Schillak za wybitne zasługi został odznaczony:
– Odznaką “Strażak Wzorowy” – 1960 r.
– Brązowym Medalem “Za Zasługi dla Pożarnictwa” – 1966 r.
– Srebrnym Medalem “Za Zasługi dla Pożarnictwa” – 1977 r.
– Złotym Medalem “Za Zasługi dla Pożarnictwa” – 1981 i 1992 r.
– Złotym Znakiem Związku OSP RP ( najważniejsze odznaczenie strażackie w Polsce ) – 2000 r.
– Medalem Honorowy im. Bolesława Chomicza – 2003 r.
Otrzymał również: Wyróżnienie dla Osób Szczególnie Zasłużonych dla Miasta i Gminy Trzemeszno – 2003 r.
26 sierpnia 2009 roku z okazji jubileuszu 120-lecia powstania OSP w Trzemesznie, Rada Miejska w Trzemesznie za blisko 100 letnią wzorową pracę społeczną oraz kultywowanie tradycji strażackich nadała całej rodzinie Schillaków medal “Za Zasługi dla Miasta i Gminy Trzemeszno”.
Życie w rodzinie z tradycjami
25 października 1955 roku Tadeusz Schillak zawarł związek małżeński z Marią Borowską, pochodzącą również z rodziny o strażackich tradycjach. W 1957 roku przyszła na świat ich córka Grażyna, a następnie synowie: Andrzej w 1959 r., Tomasz w 1960 r., Wiesław w 1965 r., Grzegorz w 1966 r. i Roman w 1968 r. Wszystkie dzieci są strażakami w OSP w Trzemesznie, a oprócz nich także zięć, trzy synowe, trzy wnuczki i sześciu wnuków.
W roku 1989 żona Tadeusza Schillaka – Maria Schillak – za wychowanie córki i pięciu synów strażaków została przez płk. poż. Michała Talara – Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Bydgoszczy – odznaczona Złotym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, który otrzymała także po raz drugi za szczególne zasługi dla OSP w Trzemesznie z okazji jubileuszu 110- lecia OSP. Otrzymała także Medal Milenijny Starosty Gnieźnieńskiego.
W roku 2005 państwo Maria i Tadeusz Schillakowie obchodzili 50. rocznicę zawarcia zawiązku małżeńskiego i zostali uhonorowani przez Prezydenta RP medalami „Za długoletnie pożycie małżeńskie”.
Od 1950 do 2001 roku oboje byli członkami chóru kościelnego , działającego przy kościele p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Trzemesznie.
Tadeusz Schillak zmarł 27 czerwca 2014 r. w Trzemesznie. Pogrzeb odbył się 30 czerwca na cmentarzu parafialnym w Trzemesznie. Oprócz rodziny, zmarłego żegnali przyjaciele, parlamentarzyści, strażacy z terenu powiatu gnieźnieńskiego, mogileńskiego i słupeckiego, przedstawiciele samorządu oraz delegacje OSP i Państwowej Straży Pożarnej.
Znaczenie postaci
Tadeusz Schillak był wychowawcą kilku pokoleń trzemeszeńskich strażaków. Bardzo często powtarzał, że “Porządek robi się tylko raz, a potem się go utrzymuje”. Wymagał doskonałego przygotowania strażackiego, zarówno od swoich podkomendnych jak i od siebie samego. Był zawsze na posterunku, gotowy nieść pomocy innym. Praca strażaka nie była dla niego obowiązkiem, a powołaniem. Pasja z jaką odnosił się do bycia strażakiem zaowocowała kultywowaniem tradycji strażackich w kolejnych pokoleniach rodziny Schillaków. W okresie dowodzenia przez Tadeusza Schillaka jednostka OSP w Trzemesznie uległa transformacji z jednostki o charakterze typowo gaśniczym w jednostkę ratowniczo – gaśniczą i w 1995 roku została wpisana do elitarnego Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego.
Materiały źródłowe:
„Historia strażackiej trzemeszeńskiej rodziny Schillaków” w opracowaniu Piotra Dzięcielak
Miesięcznik lokalny “Kosynier” – 5/1996 r.
Miesięcznik lokalny “Kosynier” – 7/2014 r.
“Przemiany na Szlaku Piastowskim”- 7 sierpnia 2009 r.
Rozmowa z Moniką Schillak- wnuczką Tadeusza Schillaka
Miesięcznik “Strażak” 5/1992 r.
Miesięcznik “Strażak” 1/2001 r.
Wywiad z Grażyną Kachniarz – córką Tadeusza Schillaka
Wywiad z Piotrem Dzięcielakiem – komendantem gminnym OSP Trzemeszno
