Antoni Palluth

ur. 11 maja 1900
zm.
Zespół Szkoła Podstawowa i Przedszkole im. Bolesława Chrobrego w Biskupicach

Jerzy Palluth wspomina sojego ojca
kamień milowy
kryptologia
wspomnienia o ojcu
znaczenie postaci Antoniego Palluth`a
wyciąg z księgi parafialnej
Zdjęć: 22
Filmów: 5
Dokumentów: 1

Antoni Palluth

urodził się 11 maja 1900 roku w Pobiedziskach. Tata Antoniego August był pracownikiem poczty w Pobiedziskach (nosił tytuł Cesarskiego Poczmistrza). Mama – Katarzyna, pochodziła z rodziny Miecznikiewiczów.
Rodzina Palluth`ów do Pobiedzisk trafiła z Lwówka. Przodkowie zaś prawdopodobnie pochodzą z Węgier.

Antoni Palluth w 1918 roku ukończył gimnazjum imienia Marii Magdaleny w Poznaniu, był bardzo dobrym uczniem, o czym świadczy nagroda – książka z dedykacją cesarza Wilhelma. Ze względu na sukcesy szkolne uzyskał zwolnienie z czesnego dla siebie i brata. W czasie, gdy Polska walczyła o niepodległość, brał udział w powstaniu wielkopolskim. Walczył w powstańczych oddziałach łączności.. Pracował między innymi przy obsłudze radiostacji w Cytadeli Poznańskiej (tam poznał i współpracował z Maksymilianem Ciężkim).
W 1920 roku brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Studiował w latach 1921 – 1925 i 1927 – 1929 na Politechnice Warszawskiej na wydziale Inżynierii Lądowej.
Inżynier Antoni Palluth zajmował się również krótkofalarstwem (budową radiostacji nadawczo-odbiorczych opartych na krótkich falach, służących do komunikacji na odległość), należał do Polskiego Klubu Radionadawców (Oddział Warszawski Polskiego Związku Krótkofalowców).
W 1924 roku Antoni otrzymał propozycję wstąpienia do Biura Szyfrów Oddziału Drugiego, zajmującego się kryptologią (rozszyfrowywaniem i szyfrowaniem wiadomości wojskowych). Antoni Palluth ukończył kurs kryptologii organizowany przez Sztab Główny Wojska Polskiego. Wraz z przyjacielem majorem Maksymilianem Ciężkim stał się jednym z najbardziej znaczących kryptologów. Miał wiele osiągnięć w rozszyfrowywaniu niemieckich depesz. Antoni Palluth świetnie znał język niemiecki, co umożliwiało mu pracę nad informacjami niemieckimi.
Gdy pojawiły się depesze, których nie dało się rozszyfrować dotychczasowymi metodami, stworzono koncepcję rozszyfrowywania informacji za pomocą matematyki. Członkowie Biura Szyfrów: Antoni Palluth i major Maksymilian Ciężki byli inicjatorami oparcia kryptologii na nowych zasadach. Kryptolodzy doszli do wniosku, że depesze niemieckie, szyfrowane za pomocą maszyn typu Enigma, można spróbować rozszyfrować dzięki metodom matematycznym. Było to bardzo śmiałe, ryzykowne i nowatorskie, w skali światowej, spojrzenie. Nie było żadnej gwarancji, że przedsięwzięcie zakończy się sukcesem. Władze Sztabu Głównego zdecydowały o stworzeniu zespołu ludzi, który zająłby się matematycznym rozwiązywaniem szyfrów. Nawiązano współpracę z wydziałem matematycznym Uniwersytetu Poznańskiego, z profesorem Krygowskim. W 1928 roku został zorganizowany tajny kurs kryptologii, na którym jednym z wykładowców był Antoni Palluth. Najlepsi absolwenci wydziału matematycznego, którzy byli kursantami rozpoczęli pracę w Biurze Szyfrów nad rozpracowaniem niemieckiej Enigmy, co udało się już w 1933 roku. Zasada działania niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma została odkryta przez Polaków (Mariana Rejewskiego, Henryka Zygalskiego, Jerzego Różyckiego).
Antoni Palluth wraz ze Stanisławem Danilewiczem, Ludomirem Danilewiczem i Edwardem Fokczyńskim w 1928 roku, jeszcze jako student politechniki, założył wytwórnię pod nazwą AVA (mieszczącą się przy ulicy Nowy Świat w Warszawie). W fabryce produkowano sprzęt radiotechniczny, a także części do replik Enigmy.
W wytwórni AVA wykonano również, pod kierunkiem Antniego Pallutha, polską maszyną szyfrującą – LCP.
Na miesiąc przed wybuchem II wojny światowej koncepcja Enigmy, wraz z egzemplarzami maszyny wykonanymi w firmie AVA, została przekazana wywiadowi angielskiemu i francuskiemu, co pozwoliło na odczytywanie niemieckiej tajnej korespondencji. Po wybuchu wojny Biuro Szyfrów zostało przeniesione do Francji (przez Rumunię) – ośrodek „Bruno”. Po kapitulacji Francji ośrodek przetransportowano na południe Francji do tak zwanej wolnej strefy, gdzie inżynier Antoni Palluth objął kierownictwo techniczne. Ośrodek działał ponad 2 lata. W związku z zajęciem przez Niemców również południowej Francji, Polacy próbowali przedostać się do Anglii. Niektórym się udało, jednak Antoni Palluth został ujęty przez Niemców na granicy hiszpańskiej i wywieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen – Oranienburg niedaleko Berlina. Mimo wielu przesłuchań nie został rozpoznany jako pracownik wywiadu polskiego. Antoni Palluth również w obozie prowadził działalność antyniemiecką. Na terenie obozu istniała fabryka samolotów, w której pracowali więźniowie. Palluth stworzył grupę dywersyjną, która produkowała wadliwe części do samolotów.

Odznaczenia i nagrody:

Antoni Palluth został przed wojną oznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i pośmiertnie Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. 62 lata po śmierci nasz bohater, w „uznaniu wybitnych zasług dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej”, został pośmiertnie oznaczony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Wielkim Odrodzenia Polski.
Jedna z ulic Warszawy nosi imię Antoniego Palluth`a.
10 listopada 2007 roku w Poznaniu został odsłonięty pomnik poświęcony trójce genialnych matematyków: Rejewskiemu, Zygalskiemu, Różyckiemu.
29 września 2007 roku w Pobiedziskach, w roku obchodów 750-lecia nadania praw miejskich, odsłonięto tablicę poświęconą Antoniemu Palluth`owi. Pamiątkowa tablica znajduje się na budynku poczty, w której pracował ojciec Antoniego (ul. Jagiełły 32).
Pamiątki, jakie zostały po Antonim Palluth`cie – kieszonkowy atlas i szachy, zostały umieszczone w Izbie Pamięci w szkole w Pobiedziskach.

Informacja o rodzinie:

Antoni Palluth miał starszego brata Czesława i młodszego brata Alfonsa. Antoni Palluth pozostawił dwóch synów: Jerzego Edwarda i Andrzeja Antoniego ze związku małżeńskiego z Jadwigą ze Szczodrowskich (zmarła 21 marca 1952 roku w Warszawie).

Data śmierci i miejsce pochówku:

Antoni Palluth zginął 18 kwietnia 1944 roku w obozie Sachsenhausen- Oranienburg w czasie nalotu lotnictwa amerykańskiego, nie ma grobu.

Znaczenie postaci:

Inżynier Antoni Palluth był wielkim patriotą. „Należał do pionierów wszelkich nowości technicznych”- jak mówi o nim jego syn Jerzy. Był jednym z głównych konstruktorów replik Enigmy i pomysłodawcą koncepcji matematycznego podejścia do rozszyfrowania Enigmy. Miał nowoczesne spojrzenie na wykorzystanie techniki w obronie kraju. Prawdopodobnie, dzięki koncepcjom Antoniego Palluth`a i Maksymiliana Ciężkiego, dzięki pracy matematyków: Zygalskiego, Różyckiego, Rajewskiego wojna szybciej się skończyła. Słowo „enigma” z greckiego oznacza „tajemnica, zagadka”. Pamiętajmy, że ta zagadka została odgadnięta przez Polaków. Rozszyfrowanie Enigmy pozwoliło na przewidywanie ruchów wroga i przyczyniło się do wielu sukcesów aliantów.

Źródła:

1. „Jak otarłem się o sekret Enigmy wyjaśnia Jerzy Palluth” Historia, Poczta Polska
2. Wywiad z Panem Jerzym Palluth`em, który przeprowadzili uczniowie 23 lutego 2015 roku. Rozmowa odbyła się za pomocą komunikatora SKYPE
3. http://muzeum.pobiedziska.pl/eksponat/484.antoni-palluth (06.03.2015)
4. „80 rocznica złamania szyfru Enigmy”, Oficer SG WP i WSI, Grudzień 2012
5. „Jak matematycy polscy rozszyfrowali Enigmę” Marian Rejewski; Rocznik Polskiego Towarzystwa Matematycznego Seria II; Wiadomości Matematyczne XXIII; 1980
6. Zeszyty historyczne Stowarzyszenie – Klub Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari; Warszawa; październik Nr 1/2005
7. „Pamiętajmy o naszych bohaterach” Powstanie wielkopolskie 1918-1919 – Pobiedziska Tadeusz Panowicz
8. „Wszystko zaczęło się w Poznaniu” Richard Woytak; Nasza Wielkopolska nr 82, styczeń 2008
9. Monitor Polski Nr 80
10. „Enigma bliżej prawdy” Marek Grajek, DOM WYDAWNICZY REBIS Poznań 2008
11. „Tablica dla kryptologa” Biuletyn Pobiedziski Nr 149, 05.11.2007
12. Wypis z księgi parafialnej. Archiwum Diecezjalne Gniezno, Księga chrztu za lata 1878-1911, nr 58


Biskupice 2015 rok. Biogram został opracowany przez uczniów Zespołu Szkoła Podstawowa i Przedszkole w Biskupicach.

Kalendarium:

  • 1930 ― ślub

Cytaty:

  • „Enigma skonstruowana z...”
  • „Niemcy przetrzymywali ...”
  • „Trzej poznańscy matema...”

Zobacz też: