Stanisław Wieczyński

ur. 27 września 1901
zm. 22 lutego 1989
Szkoła Podstawowa im. Jana Brzechwy w Grabienicach

Stanisław Wieczyński
Zdjęć: 26
Filmów: 1

Pochodzenie

Stanisław Wieczyński pochodził ze Sławska znajdującego się w Gminie Rzgów powiat koniński. Urodzony 27 września 1901 r. w miejscowości Sławsk powiat Konin województwo poznańskie.

Dzieciństwo

Syn Franciszka i Rozalii z domu Woźniak. Dzieciństwo spędził w miejscowości Sławsk oddalonej od Konina o 8 km. Wychowywał się razem z rodzeństwem: Józefem, Władysławem, Andrzejem i Feliksem. Już od najmłodszych lat pracował w gospodarstwie rodziców oraz zajmował się łowieniem ryb w rzece Warcie, która znajdowała się kilkadziesiąt metrów od domu.

Życie przed II wojną światową

Stanisław Wieczyński w wieku 19 lat wyjechał z Polski w poszukiwaniu lepszych warunków życia i pracy do Francji. We Francji poznał miłość swojego życia Teofilę Kamińską. Tam też uczył się języka francuskiego i pracował jako robotnik do wybuchu II wojny światowej.

II wojna światowa

Armia Polska we Francji

Stanisław Wieczyński przebywający w 1939 roku we Francji wstąpił na ochotnika do tworzącej się jesienią Armii Polskiej we Francji. Pierwsze oddziały polskie formowane były spośród Polaków przebywających we Francji, Belgii, Holandii i Wielkiej Brytanii.
W końcu kwietnia Francuzi wyrazili zgodę na sformowanie jednostki pancernej do której trafił Stanisław Wieczyński. Była to 10 Brygada Pancerno-Motorowa, którą organizował gen. Stanisław Maczek.
10 Brygada Kawalerii Pancernej gen. Stanisław Maczka otrzymała za zadanie osłaniania wycofujących się w nieładzie na południe 4 i 6 Armii Francuskiej. Pancerniacy walczyli pod Champaubert i Montmiraii. W nocy z 16 na 17 czerwca zaskakującym kontratakiem odzyskali na krótko Montbard. Mimo to zwycięska bitwa nie umożliwiła zdobycia przepraw dla odwrotu francuskiego korpusu przez Kanał Burgundzki, a przerzucony most został wysadzony w powietrze. Gen. Maczek zdecydował się zatem opuścić miasto. Po klęsce Francji Stanisław Wieczyński ewakuował się razem z towarzyszami broni do Wielkiej Brytanii w liczbie około 27 000 żołnierzy i oficerów Polskich Sił Zbrojnych.

Szkocja

W Szkocji jako sierżant (ogniomistrz-artylerii) został przydzielony do 1 Dywizji Pancernej. 1 Dywizję Pancerną, dowodzoną przez generała brygady Stanisława Maczka, powołano rozkazem generała Władysława Sikorskiego w Szkocji w lutym 1942 roku. Dywizja nie powstała jednak z niczego – zarówno generał Maczek, jak i duża część kadry jednostki wywodzili się ze zmotoryzowanej 10 Brygady Kawalerii Wojska Polskiego, pierwszej specjalistycznej jednostki pancerno-motorowej w Armii II Rzeczypospolitej Polskiej, walczącej we wrześniu 1939 r. na południu Polski. Po 17 września brygada zgodnie z rozkazem przekroczyła granicę węgierską. Odtworzona jako Brygada Kawalerii Pancernej wzięła udział w walkach we Francji. Znakiem dywizji było skrzydło husarskie w kole, przez nieznających historycznego kontekstu Anglików nazwane „wiewiórką”.
W początkowym okresie 1 Dywizja Pancerna uczestniczyła w osłanianiu około 20 kilometrowego odcinka wschodniego wybrzeża Szkocji przed ewentualnym desantem Wehrmachtu.

Normandia

Pod koniec lipca 1944 wraz z dywizją Stanisław Wieczyński został przerzucony do Normandii. Do akcji 1 Dywizja Pancerna ruszyła 8 sierpnia 1944 r. w składzie 1 Armii Kanadyjskiej podczas Operacji Totalize. Wspólnie z 4 Kanadyjską Dywizją Pancerną rozpoczęła natarcie wzdłuż drogi Caen-Falaise w celu okrążenia sił 7 Armii Niemieckiej. Operacja ta zakończyła się jednak niepowodzeniem.

Bitwa pod Falaise

Kolejnym etapem działań wojennych, w których uczestniczył sierżant Wieczyński była bitwa pod Falaise stoczona w dniach 7-21 sierpnia 1944 r. Doprowadziła do przełamania obrony niemieckiej w Normandii i wyjścia aliantów na linię Sekwany, a później Renu. Znaczącą w niej rolę odegrała polska 1 Dywizja Pancerna pod dowództwem generała Stanisława Maczka, wchodząca w skład II Korpusu Kanadyjskiego.

Belgia i Holandia

Po bitwie pod Falaise Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu, aż po brzeg Skaldy. Wojska alianckie przeszły do pościgu, a do nich 29 sierpnia dołączyła 1 Dywizja Pancerna, która rozpoczęła pościg jako samodzielna kolumna. W ciągu 9 dni pokonała odległość 400 km, staczając liczne walki z cofającym się nieprzyjacielem i opanowując kolejne miasta. 6 września wkroczyła do Belgii.
27 października 1944 roku Polacy otrzymali rozkaz ataku na ważny węzeł drogowy i stolicę Brabancji – Bredę. 29 października po ciężkich walkach udało się wyzwolić Bredę bez strat wśród ludności cywilnej. Uderzenie trwało dwa dni po czym dywizja uderzyła na Moerdijk. Atak rozpoczął się 3 listopada i zakończył się dopiero 9 listopada 1944 roku. Trudny teren uniemożliwiał szybki atak. Artyleria musiała niszczyć niemieckie umocnienia, aby stały się możliwe do przejścia przez czołgi. Zaangażowano wówczas 20 dywizjonów artylerii z 1 Armii Kanadyjskiej, aby pomogły w utorowaniu przejścia. Dopiero po 6 dniach i silnym ataku 1 Dywizji Pancernej Niemcy skapitulowali.
Po zdobyciu Moerdijk 1 Dywizja Pancerna sierżanta Stanisława Wieczyńskiego przeszła do obrony nad rzeką Mozą i aż do 7 kwietnia 1945 roku prowadziła wypady w celach rozpoznawczych. Czas ten charakteryzował się ciągłymi patrolami, uzupełnianiem sprzętu i personelu oraz nieustającym szkoleniem.

Niemcy

8 kwietnia 1945 ruszyła ostatnia wielka ofensywa aliantów na Zachodzie. 1 Dywizja Pancerna przekroczyła granicę niemiecką pod Goch i uderzyła w kierunku Kanału Nadbrzeżnego (Küstenkanal). Nie udało się sforsować go z marszu i dopiero po silnym wsparciu lotniczym i artyleryjskim udało się przełamać obronę niemiecką.
Następnym zadaniem, w którym uczestniczył sierżant Wieczyński był atak na niemiecką bazę morską w Wilhelmshaven. Siły atakujące składały się z trzech kolumn: 3 Kanadyjskiej Dywizji Piechoty, 1 Polskiej Dywizji Pancernej i 4 Kanadyjskiej Dywizji Pancernej. Po kapitulacji Berlina, dzień przed planowanym szturmem, 5 maja płk dypl. Antoni Grudziński przyjął kapitulację dowództwa twierdzy w Wilhelmshaven, bazy Kriegsmarine, floty „Ostfrisland”, dziesięciu dywizji piechoty i ośmiu pułków piechoty i artylerii.
Stanisław Wieczyński po zakończeniu II wojny światowej jeszcze do 17 września 1946 r. pełnił zadania okupacyjne na terenie północno-zachodnich Niemiec pod dowództwem generała Klemensa Rudnickiego.

Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia

Stanisław Wieczyński po powrocie ze służby okupacyjnej wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, którego zadaniem była pomoc żołnierzom w przejściu do życia cywilnego na terytorium Zjednoczonego Królestwa i w innych państwach. W korpusie przebywał kilka miesięcy i został zwolniony na repatriację do Francji, gdzie mieszkał i pracował przed wybuchem II wojny światowej.

Życie po II wojnie światowej

W 1947 roku nasz bohater na prośbę rodziców wrócił do Polski, w rodzinne strony do Sławska. Tam też 17 września 1953 r. ożenił się z Teofilą Kamińską.
W 1954 r. w Niedzielę Palmową Stanisław Wieczyński ponownie stanął na wysokości zadania i uratował życie sąsiadce wynosząc ją z płonącego budynku. Sam ranny trafił na kilka tygodni do szpitala.
W Polsce dorywczo pracował przy transporcie zwierząt na kolei. Następnie dostał pracę jako przewoźnik na promie w Sławsku, gdzie był zatrudniony do emerytury. Jako człowiek i sąsiad zawsze uczynny, chętnie pomagał innym. Pełnił funkcję Honorowego Członka Ochotniczej Straży Pożarnej w Sławsku.

Zmarł 22 lutego 1989 r.

Ordery i medale:

1. Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 r.
2. The 1939–1945 r. Star Medal GRJ VI France and Germany
3. The War Medal 1939-1945 (Medal za Wojnę 1939-1945) – brytyjski
4. Order Odrodzenia Polski 1944 r.
5. Odznaka Grunwaldzka – Odznaka Grunwald – Berlin 1410-1945 r.
6. Defence Medal (Medal Obrony) II wojna światowa

Znaczenie postaci

Stanisław Wieczyński był przykładem Polaka-patrioty, który nigdy nie wyrzekł się polskości. Zawsze niósł pomoc innym, a po wojnie przekazywał młodemu pokoleniu ważne dla siebie wartości takie jak – BÓG, HONOR, OJCZYZNA. Był zapraszany do Szkoły Podstawowej w Sławsku, która w tamtych czasach mieściła się w pałacyku położonym nad rzeką Wartą 50 metrów od promu na którym pracował. Opowiadał dzieciom i młodzieży o swych wojennych losach – był żywym świadkiem tamtych czasów.

Kalendarium:

  • 1901 ― Narodziny bohatera
  • 1989 ― Śmierć bohatera

Zobacz też: