Jan Kazimierz Marchwicki

ur. 06 czerwca 1900
zm. 16 marca 1982
Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. R. W. Berwińskiego w Zaniemyślu

nowa szkoła
opowiadamy
rozmowa z następcą kierownika Marchwickiego
Jan Marchwicki – a teacher
Zdjęć: 12
Filmów: 3
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Urodził się 6 czerwca 1900 roku w Czmoniu w powiecie śremskim. Jego rodzicami byli Franciszek i Adela ( z domu Drzyzga) Marchwiccy.

Edukacja

Ukończył 3-letnią szkołę średnią i 2-letnie Seminarium Nauczycielskie we Wschowie. Egzamin nauczycielski zdał w 1924 roku.Był nauczycielem matematyki.

Etapy działalności

Lata młodości

W 1918 roku został powołany do armii pruskiej w Poczdamie. W wyniku zajść rewolucyjnych wrócił do Poznania. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego, 10 stycznia 1919 roku wstąpił jako ochotnik do 1 Pułku Ułanów Wielkopolskich (późniejszy 15 Pułk Ułanów Poznańskich) i brał udział w walkach powstańczych w Wielkopolsce. Potem, jak wielu innych powstańców walczył w wojnie na froncie wschodnim. Po zakończeniu walk został urlopowany.

Pracę zawodową rozpoczął 1 stycznia 1922 roku jako nauczyciel szkoły powszechnej w Kijewie, w powiecie średzkim. W 1925 roku awansował na podporucznika rezerwy. 11 sierpnia 1925 roku ożenił się z Władysławą Skierą (urodzoną 26 maja 1903 roku w Zaniemyślu), nauczycielką. Mieli trójkę dzieci: syna Andrzeja oraz córki Aleksandrę i Halinę. W roku 1930 zgłosił się ochotniczo jako nauczyciel do szkoły polskiej w Niemczech (na Śląsku Opolskim). Pracował tam do 1933 roku. Objęcie władzy w Niemczech przez Hitlera miało wpływ na dwa ważne wydarzenia w jego życiu: zwolnienie ze szkoły i powrót do Polski. Po powrocie podjął pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Zaniemyślu. W tym czasie awansował też, otrzymując w 1932 roku stopień porucznika rezerwy. Był organizatorem i wieloletnim prezesem Koła Powstańców Wielkopolskich.

Czas wojny

Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do pułku w Kraśniku i brał udział w wojnie obronnej. W dniu 26 września 1939 roku dostał się do niemieckiej niewoli i w obozie Murnau przebywał do zakończenia wojny. Uwolniony został przez wojska amerykańskie.

Działalność zawodowa i społeczna

Po powrocie z niewoli, 24 czerwca 1946 roku, podjął ponownie pracę nauczyciela w szkole podstawowej w Zaniemyślu.W latach 1948-1969 był kierownikiem tej placówki. Dzięki jego staraniom w 1966 roku został oddany do użytku nowy budynek szkoły. Warto dodać, że jego syn Andrzej był architektem i autorem projektu nowego budynku szkolnego. Oprócz pracy zawodowej aktywnie uczestniczył w życiu społeczności lokalnej. Pełnił funkcję radnego i członka prezydium Gminnej Rady Narodowej w Zaniemyślu. Działał aktywnie w Towarzystwie Przyjaciół Zaniemyśla i pełnił funkcję opiekuna społecznego. W latach 1955-1977 był założycielem i kierownikiem Szkolnego Schroniska Młodzieżowego w Zaniemyślu. W 1957 roku wstąpił do koła ZBoWiD w Środzie Wielkopolskiej, a w roku 1971 założył koło ZBoWiD w Zaniemyślu i w latach 1971-1975 pełnił w nim funkcję prezesa. Z jego inicjatywy na miejscu zniszczonego przez hitlerowców Pomnika Powstańców Wielkopolskich, 9 maja 1984 roku, postawiono obelisk upamiętniający powstanie. W 1972 roku otrzymał mianowanie na stopień rotmistrza. Na emeryturze był od 1969 roku. Zmarł 16 marca 1982 roku w Środzie Wielkopolskiej, w wieku 82 lat. Pochowany został na zaniemyskim cmentarzu.

Za wzorową służbę Narodowi i Ojczyźnie otrzymał następujące odznaczenia i medale:

Krzyż Walecznych (1920)

Medal za Wojnę 1918-1921 (1928)

Odznaka 10-lecia Polski (1928)

Srebrny Krzyż Zasługi (1938)

Wielkopolski Krzyż Powstańczy (1958)

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965)

Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)

Odznaka Zasłużony Działacz FJN (1973)

Medal Komisji Edukacji Narodowej (1981)

Medal za udział w Wojnie Obronnej 1939 (1984 – pośmiertnie)

Odznaka za zasługi w rozwoju Województwa Poznańskiego

Złota Odznaka ZNP

Złota Odznaka PTSM

Znaczenie postaci

1. Dzięki jego staraniom powstał w Zaniemyślu duży i nowoczesny budynek szkolny. Wcześniej nauka odbywała się w kilku budynkach na terenie wsi.

2. Był gorliwym patriotą. W ciężkich dla ojczyzny chwilach szedł za nią walczyć. I to nie jeden raz. Był powstańcem wielkopolskim, ułanem, żołnierzem wojen 1920 i 1939r.

3. Całe życie aktywnie działał na rzecz społeczności, w której mieszkał.

Kalendarium:

  • 1900 ― Narodziny bohatera
  • 1925 ― Ślub bohatera z Włady...
  • 1982 ― Śmierć bohatera

Źródła:

  • Słownik Biograficzny P...

Zobacz też:

  • > Zaniemyśl
  • > Środa Wielkopolska