Pochodzenie

Maria Jaśkowiak urodziła się 29 stycznia 1907r. w Nowym Sączu w rodzinie kolejarskiej, jako najstarsza z czwórki dzieci Bronisława i Teofilii Świerz, z domu Winter. Jej rodzeństwo to: Eugenia, Stanisław i Felicja.

Dzieciństwo

Dzieciństwo spędziła, w śród bliskich, w domu rodzinnym w Nowym Sączu.

Edukacja

Ukończyła cztery klasy Szkoły Wydziałowej Żeńskiej im. św. Jadwigi w Nowym Sączu. W latach 1922 – 1927 pobierała naukę w Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu, gdzie w roku 1927 otrzymała świadectwo dojrzałości uprawniające ją do pełnienia obowiązków tymczasowej nauczycielki w szkołach powszechnych. Następnie, jako nauczycielka, uczestniczyła w kursach i szkoleniach organizowanych podczas wakacji.

Etapy działalności

Okres międzywojenny

Po przybyciu do Wielkopolski, pierwszą pracę w zawodzie nauczycielskim rozpoczęła w lutym 1929 roku w Publicznej Szkole Powszechnej w Ciążeniu. Od 1932 r. pracowała w Publicznej Szkole Powszechnej w Koszutach. Następnie, na własną prośbę, była zatrudniona w placówkach szkolnych: w Kotuni i w Gółkowie, gdzie pracowała do wybuchu II wojny światowej.

II wojna światowa

W okresie drugiej wojny światowej wykonywała przymusową pracę w pobliskim Samarzewie, w niemieckim biurze rolnym, jako sekretarka. Jednocześnie, od 1 stycznia 1941 do 31 grudnia 1944 r., na terenie Samarzewa, z narażeniem życia, prowadziła tajne nauczanie. Zajęcia z dziećmi prowadziła u siebie w mieszkaniu, również chodziła do domów zaprzyjaźnionych rodzin. Nauczała przede wszystkim: języka polskiego, matematyki i historii.

Okres powojenny

Po zakończeniu działań wojennych, decyzją Inspektora Szkolnego w Koninie z dniem 5 kwietnia 1945 roku, została zatrudniona w Publicznej Szkole Powszechnej w Samarzewie jako nauczycielka w klasach 1-4. Jednocześnie zaangażowała się w pracę społeczną na rzecz lokalnej społeczności. Organizowała po godzinach pracy kursy czytania i pisania dla młodzieży i starszych, którzy, po wojnie, mieli braki edukacyjne. Mając na względzie wielką potrzebę edukacji i uwrażliwiania współmieszkańców na sztukę organizowała tzw. „wieczory czytania prozy” oraz „wieczory recytatorskie”. Ponadto przygotowywała inscenizacje, dla których sama była reżyserem, dekoratorem i scenografem. Na te inscenizacje bardzo licznie przybywali mieszkańcy Samarzewa i okolic. Po rozbiórce Domu Ludowego w Samarzewie była jednym z inicjatorów budowy Remizy Strażackiej w Samarzewie. Jako nauczyciel szkoły powszechnej w Samarzewie doczekała emerytury. Przez pół wieku mieszkała w budynku, w którym mieściła się szkoła. W sierpniu 1991 r., na pięć miesięcy przed śmiercią, przeniosła się do odległego o 13 km Lądku do córki Marii. Wyjeżdżając, mówiła, że z bólem w sercu i ze łzą w oku spogląda na Samarzewo i szkolny budynek – na miejsce, w którym zostawiła cząstkę siebie. Zmarła 28 stycznia 1992r. Spoczywa na cmentarzu w Samarzewie.

Małżeństwo i dzieci

29 września 1945 roku wstąpiła w związek małżeński z Franciszkiem Jaśkowiakiem, kowalem z Samarzewa. Była matką trzech córek: Ewy (architekt), Marii (nauczycielka) i Mieczysławy (inżynier konstrukcji stalowych). Z wielkim oddaniem troszczyła się o ich wychowanie i edukację.

Znaczenie postaci

Działając w lokalnym środowisku, walczyła z analfabetyzmem i konsolidowała społeczność wokół szkoły, co miało duży wpływ na kulturalny rozwój mieszkańców Samarzewa i okolic. Jednocześnie poprzez różne formy edukacji wpajała odbiorcy wartości patriotyczne. Poza pracą w szkole pasjonowała ją bezinteresowna działalność dla społeczeństwa. Między innymi była jedną z inicjatorek budowy remizy OSP w Samarzewie. Postać bardzo silnie związania z miejscowością, oraz ze środowiskiem lokalnym.

Odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,

Order “Zasłużony Nauczyciel”,

Odznaka ZNP za Tajne Nauczanie,

Odznaka Honorowa “Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”,

Srebrna Odznaka “Za Zasługi dla Pożarnictwa”,

Odznaka “1000-lecia Państwa Polskiego”.