Maria Żyto-Marciniak

ur. 26 listopada 1934
zm. 23 listopada 2004
Szkoła Podstawowa im. Marii Składowskiej-Curie w Pakosławiu

Maria Żyto- Marciniak
Wspomnienia o Pani Marii Żyto-Marciniak
Akt urodzenia
Akt śmierci i pogrzebu
Pierwsza praca nauczycielki
Praca w Radzie Gminy Pakosław
Zdjęć: 12
Filmów: 5
Nagrań: 3
Dokumentów: 7

Pochodzenie

Maria Żyto-Marciniak, nazwisko rodowe Węcłaś, urodziła się 26 listopada 1934 r. we wsi Zawady w powiecie rawickim. Córka Walentego i Bronisławy z domu Demuth. Oboje rodziców wywodziło się z rodzin chłopskich. Ojciec był robotnikiem. Miała młodsze rodzeństwo, brata Stanisława i siostrę Janinę.

Dzieciństwo

Czas okupacji hitlerowskiej spędziła w rodzinnej miejscowości. Już jako dziecko poznała biedę i smak ciężkiej pracy w gospodarstwie rolnym. Wielkie piętno na psychice dziecka pozostawiło aresztowanie i wywiezienie, w styczniu 1943 r., ojca do obozu koncentacyjnego w Gross- Rosen. Zginął w październiku 1944 r. Zaraz po wyzwoleniu rozpoczęła naukę w czteroklasowej szkole podstawowej w Ugodzie. Dalej uczyła się w Szkole Podstawowej w Zielonej Wsi. Siódmą klasę ukończyła w 1950 r. W tym czasie jej mama wyszła ponownie za mąż, a ojczym zajął się gospodarstwem.

Pęd do wiedzy.

Bardzo dobre wyniki w nauce i chęć pogłębiania wiedzy „aby zostać nauczycielką” spowodowały, że mimo ciężkiej sytuacji materialnej, rozpoczęła w 1950 r. naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Rawiczu. Decyzja ta nie była łatwa. Rodzina nie wyrażała zgody. Ważną rolę w tym momencie jej życia odegrali wujek i dyrektor szkoły. To oni namówili rodzinę na wysłanie Marii do szkoły. Naukę w liceum kończyła matura, którą zdała w 1954 r. Już wtedy jej pasją była fizyka i matematyka. W zamyśle rodziców miała zostać na wsi i pracować na roli, jednak wytrwała tu tylko rok.

W 1955 r. zdała egzaminy wstępne i została przyjęta do Studium Nauczycielskiego w Poznaniu. I tu przeżyła zaskoczenie, w szkole średniej była jedną z lepszych uczennic, w studium okazało się, że musi nadrobić wiele zaległości. Pokonując wszelkie przeciwności, uczęszczając na zajęcia, zdobywała wiedzę. Aby uzupełnić wiadomości przychodziła do szkoły także w niedziele. Zamieszkała w internacie przy ulicy Promienistej. Internat, który miał zastąpić dom, znajdował się w barakach, był brudnym, zimnym miejscem. W wieloosobowych pokojach nie było warunków na naukę. Często, z powodu odległości do stołówki, nie zdążała na posiłki i chodziła głodna. Brak ciepłej odzieży powodował, że bardzo marzła. Podczas studiów miała wielu przyjaciół, a rówieśnicy nazywali ją Maruszką. Gdy w Poznaniu w czerwcu 1956 r. wybuchł strajk, przebywała tam zdając ostatnie egzaminy. Ten trudny czas walk, ofiar i niepewności o jutro nie sprzyjał nauce. A odgłosy dochodzące z ulicy napawały lękiem. Wydarzenia te miały wpływ na jej stosunek do historii i osób walczących o wolność. Mimo to zaliczyła cały materiał. Czas pobytu w Poznaniu pomagała jej przeżyć wiara w Boga. Była związana z grupami duszpasterskimi. Jej pasją było śpiewanie. Przebywając w stolicy Wielkopolski też nie uciekała od muzyki, wręcz przeciwnie, chętnie uczestniczyła w koncertach i śpiewała w chórze studenckim. Studia uwieńczył pomyślnie zdany egzamin i wydany 18 czerwca 1957 r. dyplom uprawniający do nauczania matematyki i fizyki.

Po czynach nas poznacie.

Okres jej kariery zawodowej otwierała pierwsza praca nauczycielki. 21 czerwca 1957 r. otrzymała z Inspektoratu Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Rawiczu pismo, z którego treści wynika, że z dniem 15 sierpnia1957 r. jest skierowana do pracy w Publicznej Szkole Podstawowej w Sowach , powiat rawicki, województwo poznańskie. Tam uczyła matematyki i prowadziła dodatkowo liczne zajęcia z uczniami. Opiekowała się kółkiem matematycznym, także prowadziła zajęcia kółka dziewiarskiego. Zajmowała się i rozpowszechniała na terenie szkoły Szkolną Kasę Oszczędności. Ze swojej pracy wywiązywała się rzetelnie i otrzymywała wysokie noty osób wizytujących szkołę. Od 1 września 1961 r. pracowała w Szkole Podstawowej w Pakosławiu. Była nauczycielką matematyki i fizyki. Społecznie prowadziła dodatkowe lekcje matematyki w celu uzupełnienia zaległych wiadomości przez uczniów i kółko matematyczne rozszerzające wiedzę. Została jej przydzielona opieka nad Radą Uczniowską. Jej domeną były „Konkursy Korczakowskie” ( otrzymywała wielokrotne wyróżnienia), sekcja czynów społecznych, wdrażanie w placówce systemu „ Szkoły współpracy”. Prowadziła działalność w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci.

13 maja 1965 r. wyszła za mąż za Stanisława Żyto, zamieszkała w Pakosławiu.

Należała do grupy osób zabiegających o nadanie szkole imienia i sztandaru. Była inicjatorką napisania przez uczniów hymnu szkoły i pieśni szkoły. Wdrażany przez nią ceremoniał szkolny funkcjonuje do dziś. Wiele pracy włożyła w zorganizowanie w szkole samorządu uczniowskiego, którego opiekunką była aż do przejścia na emeryturę. Była animatorką turystyki rowerowej. Organizowała rajdy, wycieczki po Ziemi Rawickiej, wpajając uczniom szacunek do „ojcowizny”, miłość do ojczyzny. Z wielkim oddaniem uczyła młodzież szacunku do miejsc pamięci narodowej oraz historii regionu. Aktywnie współuczestniczyła w projekcie powstania w Pakosławiu pomnika poświęconego powstańcom i obrońcom polskości. Jej praca dydaktyczna i wychowawcza zawsze była wysoko oceniana. 1 maja 1972 r. została nauczycielem mianowanym, natomiast 14 lipca otrzymała tytuł nauczyciela dyplomowanego. Po zmianie nomenklatury, 1 lutego 1982 r., nadano jej tytuł nauczyciela mianowanego. 16 października 1979 r., po uzyskaniu bardzo wysokiej oceny pracy ze strony władz oświatowych, została powołana na stanowisko zastępcy dyrektora Szkoły Podstawowej w Pakosławiu. Funkcję tę pełniła do 31 sierpnia 1984 r. Od 1 września1968 do 31 sierpnia 1972 r. uczyła też przedmiotów ścisłych w Szkole Przysposobienia Rolniczego w Pakosławiu. Z wielką troską podchodziła do zagadnień popularyzacji nauczania matematyki. W tym celu prowadziła zespoły samokształceniowe dla nauczycieli matematyki, w których uczestniczyli pedagodzy z gminy i całego powiatu rawickiego. W latach 1961 – 1977 czynnie uczestniczyła w pracach Gromadzkiej Rady Narodowej w Pakosławiu. Była radną Rady Gminy Pakosław w kadencjach 1984 – 1988, 1988 -1990 oraz 1990 -1994. Pełniła tam funkcję przewodniczącej komisji kultury, oświaty, zdrowia i spraw socjalnych oraz porządku publicznego. W roku 1991 była członkiem Społecznego Komitetu Organizacyjnego Dni Pakosławia. 8 lipca 1991 roku odbyła się uroczysta sesja Rady Gminy, na której podpisano porozumienie o współpracy z francuską Gminą Moult.

1 września 1989 r. przeszła na emeryturę. Jednak jeszcze do 31 sierpnia 1990 r. pracowała na pół etatu w pakosławskiej podstawówce.

W czerwcu 1995 r. (jako wdowa ) wzięła ślub z Bolesławem Marciniakiem i przyjęła nazwisko Żyto–Marciniak.

Czas wypoczynku wypełniała aktywnie. Z pasją zbierała eksponaty obrazujące dawne życie naszych wsi. Prowadziła zapiski dotyczące różnych wydarzeń, historycznych i współczesnych, z terenu gminy. Była autorką artykułów prasowych. Dążyła do tego, aby w Pakosławiu powstało muzeum regionalne. Jej zbiory przekazano do Muzeum Ziemi Rawickiej. Angażowała się w działalność na rzecz środowiska lokalnego. Z jej inicjatywy 16 lutego 1993 r. powstał w Pakosławiu Klub Seniora „ Jawor”. Powierzono jej funkcję zastępcy przewodniczącej klubu, a od 30 stycznia 1996 r. pełniła stanowisko przewodniczącej. Należała do grupy mieszkańców Pakosławia twórczo nastawionych do świata. Z jej inicjatywy powołano do istnienia zespół śpiewaczy „ Kalina”. Członkinie, ze swoim śpiewem, włączały się nie tylko w imprezy gminne, ale brały też udział w konkursach powiatowych i rejonowych. Współpracowała z redakcją gazety „ Pakosław i Okolice”. Była inicjatorką wielu imprez, konkursów dla seniorów. Organizowała rajdy rowerowe i wycieczki po terenie Wielkopolski i Dolnego Śląska. Potrafiła wygospodarować czas na robótki ręczne, pielęgnację ogrodu i hodowlę kóz. Pani Marysia – tak o niej mówią mieszkańcy Pakosławia – należała do nielicznego grona postaci propagujących pamięć o żołnierzach, powstańcach, patriotach i miejscach pamięci narodowej. W tematykę dotyczącą lokalnej historii wprowadziła całe rzesze zarówno uczniów jak i dorosłych mieszkańców gminy Pakosław. Długotrwała choroba, do której przyczyniły się złe warunki życia w okresie dzieciństwa i młodości, spowodowała śmierć. Maria Żyto – Marciniak odeszła 23 listopada 2004 r. w rawickim szpitalu. Została pochowana na cmentarzu w Pakosławiu.

Za swoją działalność odznaczona została: Odznaką Honorową „ Za zasługi dla rozwoju województwa poznańskiego” ( legitymacja nr 979 ) nadaną przez Wojewódzką Radę Narodową w Poznaniu 24 czerwca 1974 r., Nagrodą Kuratora Okręgu Szkolnego Poznańskiego w październiku 1974 r., Medalem „ Za zasługi dla rozwoju Ziemi Rawickiej” nadanym przez Powiatową Radę Narodową w Rawiczu 22 maja 1975 r., Nagrodą Drugiego Stopnia za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej nadaną przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania w 1980 r., Złotym Krzyżem Zasługi ( legitymacja nr 1378-80-113 ) przyznanym uchwałą Rady Państwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej z 9 lipca 1980 r., Odznaką „ Za zasługi dla województwa leszczyńskiego” ( legitymacja nr 1964 ) nadaną przez Wojewódzką Radę Narodową w Lesznie 30 marca 1983 r., Medalem „ 40-lecia Polski Ludowej” przyznanym uchwałą Rady Państwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej Nr 231/28/84 M 22 lipca 1984 r.

W cieniu parku, ale w świetle prawdy.

Mimo, że większość swojego czasu poświęciła nauczaniu dzieci, które zapamiętały ją jako matematyczkę i oddaną pracy pedagogicznej nauczycielkę, to wiele osób w Pakosławiu wspominać ją będzie jako propagatora uroczystości patriotycznych i miłośniczki regionalizmu. W pamięci wielu pozostanie jako człowiek wielkiego formatu, nauczycielka i wielka patriotka. Naznaczona charyzmą nauczycielską, o uznanym autorytecie, godna szacunku, zasłużona dla gminy Pakosław. Nauczycielka – wychowawczyni, dla której Patriotyzm i Ojczyzna nie były pustymi słowami.

ŹRÓDŁA

Rozmowa z siostrzenicą Pani Marii Panią Sławomirą Wolną.

Rozmowa z mężem Pani Marii Panem Bolesławem Marciniakiem

Wywiad ze współpracownikiem Pani Marii Panią Bożeną Nowak

Archiwum zakładowe Szkoły Podstawowej w Pakosławiu

Kroniki Szkoły Podstawowej w Pakosławiu

Kronika Szkoły Podstawowej w Sowach

Pamiętnik Pani Marii lata 1955-1957

Dziennik Klubu Seniora „Jawor”

Kronika Gminy Pakosław 1991r. prowadzona przez Marię Żyto

Kalendarium:

  • 1934 ― Narodziny bohatera
  • 1954 ― Matura
  • 1955 ― Studia w Poznaniu
  • 1957 ― Dyplom
  • 1957 ― Pierwsza praca w Szko...
  • 1961 ― Praca w Szkole Podsta...
  • 1965 ― Ślub bohatera
  • 1989 ― Emerytura
  • 1995 ― Ślub bohatera
  • 2004 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Niech wiedza, którą zd...”
  • „11 sierpnia 1996 r. 10...”
  • „Quidquid agis prudente...”

Źródła:

Zobacz też:

  • > poznański czerwiec
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce zamieszka...
  • > Urząd Gminy
  • > Szkoła Podstawowa
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Miejsce pochówku
  • > Liceum Ogólnokszt...
  • > Klub ” Jawo...
  • > Miejsce śmierci b...
  • > Studium Nauczycie...
  • > studia
  • >
  • >
  • >