Stanisław Borczyński

ur. 20 kwietnia 1896
zm. 27 lipca 1951
Szkoła Podstawowa im. Jana Bogumiła Sokołowskiego w Czeszewie

O swoim ojcu cz.I
O swoim ojcu cz.II
O swoim ojcu cz.III
O swoim ojcu cz.IV
O swoim ojcu cz.V
Stanisław Borczyński
Stanisław Borczyński
Zdjęć: 13
Filmów: 8
Nagrań: 1
Dokumentów: 1

Pochodzenie

Rodzina Stanisława Borczyńskiego może pochlubić się tradycjami patriotycznymi.Jego ojciec Stefan Borczyński był nauczycielem, kierownikiem szkoły w Chynowie, pierwszym burmistrzem Ostrzeszowa, powołanym na ten urząd przez powstańców, a jego córki, czyli siostry Stanisława, były sanitariuszkami w szpitalu polowym w Ostrzeszowie, dokąd zwożono powstańców, którzy odnieśli rany w bitwie pod Kobylą Górą. Dziadek pana Stanisława również był nauczycielem, brał udział w powstaniu styczniowym, został ranny w bitwie pod Dobrosołowem. Stanisław Borczyński ożenił się w 1924 roku z Julią z domu Ozdowską z Miłosławia, uczestniczką strajku dzieci szkolnych w 1907 r.

Dzieciństwo i Edukacja

Stanisław urodził się 20.04.1896r. w Chynowie.W latach 1902-1906 Stanisław Borczyński uczęszczał tam do szkoły wiejskiej. W 1906 roku został przyjęty do Gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim. W latach gimnazjalnych uprawiał lekkoatletykę i piłkę nożną w klubie Venetia. Rodzina Stanisława Borczyńskiego może pochlubić się tradycjami patriotycznymi, które starała się przekazać najmłodszym latoroślom. Nie bez powodu, więc młody Stanisław Borczyński działał w nielegalnej organizacji Towarzystwie Tomasza Zana i jego sekcji skautowej. Atmosferę panującą w rodzinnym domu i tamtejszym gimnazjum świetnie oddaje film “Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”. Na skutek ujawnienia przez Niemców działalności Towarzystwa i aktywnego w nim uczestnictwa Stanisława Borczyńskiego, na rok przed maturą w 1913 roku został wydalony z Gimnazjum.

Praktyka w lasach miłosławskich

17 kwietnia 1914 roku rozpoczął praktykę w lasach miłosławskich. W przyszłości chciał wybrać zawód leśnika. Jego przełożonym był nadleśniczy Władysław Wiewiórowski, późniejszy dowódca kompanii wrzesińskiej podczas powstania wielkopolskiego, a także członek sztabu powiatowego Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”. Stanisław Borczyński również w Miłosławiu niezwłocznie wstąpił do Towarzystwa Tomasza Zana oraz był współpracownikiem tajnej drużyny harcerskiej. Pracę w lasach miłosławskich zakończył 09.02.1919 roku, skąd wyjechał do Poznania.

W walce o wolność odradzającej się Rzeczpospolitej

W Poznaniu wstąpił w szeregi powstańcze. W maju władze powstańcze oddelegowały go na czteromiesięczny kurs telegrafistów Hughes”a. Po zdobyciu nowych umiejętności skierowany został do Powstańczego Sztabu Głównego w Poznaniu. Tam w randze starszego szeregowca działał jako samodzielny hughenista w dziale łączności. W wojsku powstańczym czynnie działał do 10 stycznia 1920 roku. Otrzymał bowiem urlop na naukę. Od października 1919 roku został przyjęty warunkowo na Wydział Rolniczo-Leśniczy Uniwersytetu Poznańskiego.W ciągu pół roku przedłożył świadectwo maturalne. Maturę zdał 26 marca 1920 roku jako eksternista w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Na studenckiej legitymacji znajduje się jego zdjęcie w mundurze powstańczym. W czerwcu 1920 roku na Uniwersytecie Poznańskim powstał Ogólno-Akademicki Komitet Plebiscytowy. Celem jego działalności była repolonizacja ludności Śląska. Wkrótce bowiem miał się tam odbyć plebiscyt, na podstawie którego miano zdecydować o przynależności Śląska do odradzającego się państwa polskiego. W lipcu 1920 roku Stanisław Borczyński działał na Górnym Śląsku w akcji plebiscytowej Komitetów w Bytomiu i Lublińcu. Po koniec lipca 1920 roku wojsko znów upomniało się o pana Stanisława. W randze kaprala został wezwany przez sztab generała Józefa Dowbór-Muśnickiego. Znał język francuski i niemiecki, więc został łącznościowcem w sztabie głównym wojska polskiego generała Tadeusza Rozwadowskiego. Po zwycięskim zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej 6 listopada 1920 roku został urlopowany z służby wojskowej celem dokończenia studiów. W 1921 roku wybuchło III powstanie śląskie. Stanisław Borczyński wziął w nim udział. W 1923 roku ukończył studia Uniwersytetu Poznańskiego jako pierwszy inżynier leśnictwa. Krótko po studiach pracował jako zastępca nadleśniczego w Państwowym Nadleśnictwie Wanda (obecnie Przedborów). Pod koniec tegoż roku został nadleśniczym w Państwowym Nadleśnictwie Drawsko pow. Czarnków. W 1934 roku otrzymał nagrodę za jedno z najlepszych zalesień zniszczonej przez sówkę chojnówkę Puszczy Noteckiej i możliwość wyboru jednego z 4 nadleśnictw.W tym też czasie został przeniesiony do Państwowego Nadleśnictwa w Czeszewie pow. Września. Stoczył tu prawdziwą batalię o zachowanie lasów łęgowych. Ówczesne władze planowały przeprowadzić wały przeciwpowodziowe. Efekt realizacji tych planów byłby taki, że czeszewskie lasy łęgowe przestałyby istnieć. Nadleśniczy Stanisław Borczyński poprosił o pomoc prof. Jana Sokołowskiego, prof. Adama Wodziczkę i prof. Władysława Szafera. Lasy czeszewskie zostały ochronione i do dziś możemy cieszyć się ich urodą porównywaną do lasów amazońskich. Podczas zjazdu LOP w Zakopanem w 1947 r. prof. Władysław Szafer powiedział, że w dwudziestoleciu międzywojennym największe zwycięstwo członków tej organizacji to ochrona lasów czeszewskich, natomiast największa porażka to budowa kolejki na Kasprowy Wierch.

Okres wojenny

W sierpniu 1939 r. Stanisław Borczyński został zmobilizowany w randze podporucznika do Sztabu 17 Dywizji Piechoty w Gnieźnie, która w składzie Armii Poznań walczyła nad Bzurą. W czasie przeprawy przez Bzurę został ranny. Przez Puszczę Kampinowską przedostał się do Modlina. Gdzie po upadku tej twierdzy dostał się do niewoli niemieckiej. Po krótkim pobycie w obozie jenieckim w Działdowie został z niewoli zwolniony jak i wszyscy oficerowie wzięci do niewoli w Modlinie. Niemcy w dowód uznania pozwolili oficerom odejść z białą bronią. Stanisław Borczyński wrócił w listopadzie 1939 roku do Czeszewa z szablą, ale po tygodniu musiał ją oddać. W końcu listopada 1939 roku został z rodziną ( żona i dwóch synów: Maciej urodzony 1930 roku i Andrzej urodzony 1932 roku) wyrzucony do Poznania. W końcu grudnia 1939 roku został wysiedlony do obozu przejściowego na ulicę Główną w Poznaniu, a stamtąd wywieziony w lutym 1940 roku w kieleckie do Jędrzejowa. Pracę i miejsce zamieszkania znalazł w Zagnańsku pod Kielcami, gdzie pracował w Inspekcji Leśnej. W 1940 r. przystąpił do organizującego się ruchu oporu ZWZ , który potem wszedł w skład Armii Krajowej. W randze porucznika Armii Krajowej Okręgu Jodła prowadził komórkę wywiadu i zaopatrzenia. Posługiwał się pseudonimem Borut.

Po wojnie

Po zakończeniu okupacji niemieckiej wrócił do Czeszewa na swoje stanowisko nadleśniczego. Z inicjatywy Stanisława Borczyńskiego 30 kwietnia 1948 roku w stuletnią rocznicę bitwy z wojskami pruskimi pod Miłosławiem (Wiosna Ludów) miejscowi leśnicy, ku czci powstańców 1948 roku ufundowali krzyż. W 1949 roku umarła mu żona. Z tego powodu jak i sytuacji politycznej (przedwojenni leśniczowie byli powszechnie rugowani) przeniósł się do Poznania na stanowisko inspektora Inspekcji Lasów. Zmarł 27 lipca 1951 roku w Poznaniu i pochowany został obok swej żony w Miłosławiu.

Znaczenie postaci

Stanisław Borczyński uratował bardzo cenne lasy łęgowe w Nadleśnictwie Czeszewo. Liga Ochrony Przyrody w Krakowie uznała to za wielki sukces. Walczył o wolność Polski. Zaangażowanie w obronę niepodległości Polski zostało uhonorowane w 1938 roku przez prezydenta Ignacego Mościckiego,który przyznał Stanisławowi Borczyńskiemu Medal Niepodległości. Otrzymał wówczas również odznakę honorową za walkę o Szkołę Polską. W 1934 r. otrzymał nagrodę za jedno z najlepszych zalesień zniszczonej przez sówkę chojnówkę w Puszczy Noteckiej, otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.

Kalendarium:

  • 1896 ― Narodziny bohatera
  • 1906 ― Nauka w Gimnazjum w O...
  • 1913 ― Wydalenie z Gimnazjum...
  • 1914 ― Praktyka w lasach mił...
  • 1919 ― Udział w powstaniu wi...
  • 1919 ― Został przyjęty na Wy...
  • 1920 ― Udział w wojnie polsk...
  • 1920 ― Działałalność na Górn...
  • 1921 ― Udział w III powstani...
  • 1923 ― Ukończenie studiów na...
  • 1924 ― Ślub z Julią Ozdowską...
  • 1934 ― Otrzymał Srebrny Krzy...
  • 1934 ― Praca w Nadleśnictwie...
  • 1938 ― Otrzymał od prezydent...
  • 1939 ― Udział w kampanii wrz...
  • 1939 ― Wysiedlenie
  • 1940 ― Udział w ruchu oporu ...
  • 1948 ― W rocznicę Wiosny Lud...
  • 1951 ― Śmierć bohatera

Źródła:

Zobacz też:

  • >