Powrót Encyklopedia Wielkopolan „Powstaniec Wielkopolski, społecznik, pszczelarz, wzorowy kolejarz”

Teofil Gulcz

ur. 09 października 1900
zm. 09 stycznia 1985
Szkoła Podstawowa im. Bojowników o Wolność i Demokrację w Krzyżu Wielkopolskim

O dziadku
Wspomnienie o ojcu i dziadku
o żonie Jadwidze
Zdjęć: 38
Filmów: 25
Nagrań: 26
Dokumentów: 27

Pochodzenie

Urodził się jako Teofil Draheim (zmiana nazwiska na podstawie dekretu z dnia 10 listopada 1945 roku, o zmianie w ustaleniu imion i nazwisk Dz.U.R.P. Nr 56 poz. 310, nastąpiła z dniem 12 września 1949 roku), 9 października 1900 roku w miejscowości Ryszewo, powiat Mogilno, województwo poznańskie. Jego ojcem był Józef Draheim – rolnik, matką Franciszka z domu Gulcz. Zmarł 9 stycznia 1985 roku. Jest pochowany na cmentarzu komunalnym w Krzyżu Wielkopolskim.

Dzieciństwo i edukacja

Od 7 do 14 roku życia uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Mielnie, powiat Gniezno, w której nauczanie odbywało się w języku niemieckim, a pisania uczono gotykiem. Dodatkowo uczęszczał na naukę do kościoła, gdzie ksiądz katolicki uczył pisania po łacinie, a czytano w języku polskim. Czytania i pisania w języku polskim pan Teofil nauczył się głównie w domu. Jego rodzice prenumerowali polską „Gazetę Grudziądzką”, którą redagował Wiktor Kulerski. Tam, w dodatku do gazety czytał powieść Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”. W domu czytał też „Tygodnik Katolicki” i z polskiego śpiewnika, słowa pieśni patriotycznych.

Młodość

Po ukończeniu szkoły wybuchła I wojna światowa. Ojciec i starszy brat pana Teofila zostali wcieleni do wojska. On sam musiał więc zająć się gospodarstwem rolnym.

Okres I wojny światowej

1 marca 1918 roku został wcielony do armii niemieckiej, do 34 Pułku Fizylierów stacjonującego w Szczecinie. Po przeszkoleniu rekruckim został wywieziony na front zachodni do Francji. Tam ciężko zachorował i we wrześniu 1918 roku został odesłany z powrotem do Szczecina. 28 grudnia 1918 r. wybuchło Powstanie Wielkopolskie. Pan Teofil Gulcz walczył na froncie północnym w II Kompanii Gnieźnieńskiej, biorąc udział w wyzwoleniu Gniezna, Kcynii, Szubina, Rynarzewa i Chodzieży. W maju 1919 roku należał do VII Kompani Strzelców Wielkopolskich 10. Pułku Piechoty, który został skierowany do oswobodzenia Lwowa, aż do rzeki Zbrucz. Był tam do października 1919 roku. Później został wraz ze swoją jednostką skierowany na front Litewsko-Białoruski (Lida, Mołodeczno, Wilejka, Królewczyzna, Zachacie). W roku 1920 został ranny w czasie odwrotu pod Połczanami, a 2 maja 1923 r. został zwolniony z wojska.

Lata międzywojenne

3 września 1928 roku zawarł związek małżeński z Jadwigą Iwińską w Janowcu Wielkopolskim, powiat Żnin. Żona pana Gulcza była krawcową. Urodziła mu pięcioro dzieci – trzech synów i dwie córki. Dnia 13 grudnia 1928 roku rozpoczął pracę na PKP w Poznaniu w charakterze konduktora. W 1930 roku został przeniesiony do stacji Gniezno, a w 1932 do stacji Dąbrowa na stanowisko zwrotniczego. W 1935 przeniesiono go do stacji Gniewkowo. Trzy miesiące pracował na stacji Janikowo, a potem, już jako dyżurny ruchu, na stacji Kołodziejowo.

Okres II wojny światowej

Gdy wybuchła II wojna światowa nakazem mobilizacji został przydzielony do grupy „Północ”, jako dyżurny ruchu służby kolejowej pod dowództwem wojskowym na stacji Winiary. Po 24 godzinach mobilizację odwołano i wrócił do stacji macierzystej w Kołodziejewie i tam pracował aż do skończenia wojny.

Lata powojenne

Dnia 16 marca 1945 roku został oddelegowany na ziemie odzyskane do stacji Krzyż celem uruchomienia węzła kolejowego. Tam pracował na różnych stanowiskach, aż do przejścia na emeryturę. Poza pracą zawodową, pan Gulcz pracował społecznie przy tworzeniu władzy cywilnej. Brał również udział przy odbudowie miasteczka Krzyż. Był radnym, kierownikiem zespołu kolegium karno-administracyjnego, kierownikiem stacji meteorologicznej, prezesem Związku Pszczelarskiego, opiekunem społecznym, kuratorem sądowym, prezesem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Zainteresowania

Interesował się pszczelarstwem. Posiadał pasiekę złożoną z ok. 20 uli. Wspólnie ze swoimi kolegami, pasjonatami pszczelarstwa, utworzyli w Krzyżu Związek Pszczelarstwa. Miód był uzupełnieniem codziennego pożywienia i źródłem dodatkowego dochodu w tych trudnych powojennych czasach.

Praca społeczna na emeryturze

Po przejściu na emeryturę z pracy społecznej nie zrezygnował. Systematycznie spotykał się z uczniami szkoły podstawowej, liceum ogólnokształcącego i szkoły zawodowej, opowiadając im o Powstaniu Wielkopolskim, II wojnie światowej i życiu codziennym w tamtych czasach. Jako prezes ZBoWiD był zapraszany na wszystkie uroczystości i święta organizowane przez szkoły i władze miasta, w których z chęcią uczestniczył.

Odznaczenia

Za udział w Powstaniu Wielkopolskim oraz pracę społeczną został uhonorowany wieloma odznaczeniami. Były wśród nich:

1. Medal „Polska Swemu Obrońcy”, 1920.

2. Brązowy medal za długoletnią służbę, Poznań 10 V 1938.

3. Wielkopolski Krzyż Powstańczy, Warszawa 6 XII 1957.

4. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Warszawa 22 XII 1966.

5. Odznaka Honorowa „za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego”, Poznań 23 XII 1966.

6. Odznaka Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej, Warszawa 9 V 1966.

7. Brązowy medal za zasługi dla obronności kraju, Warszawa 10 X 1974.

8. Medal za długoletnie pożycie małżeńskie, Warszawa 24 VIII 1978.

9. Złota Odznaka Honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa pilskiego”, Piła 27 XII 1978.

10. Odznaka za zasługi dla ZBoWiD, 5 X 1983.

11. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Warszawa 16 V 1984.

12. Odznaka Tysiąclecia za działalność społeczną w obchodach Tysiąclecia Państwa Polskiego.

Znaczenie postaci

Pan Teofil Gulcz często odwiedzał naszą szkołę przy okazji rocznic ważnych wydarzeń historycznych. Spotykał się z młodzieżą szkolną i harcerzami opowiadając o swoich przeżyciach podczas II wojny światowej i w okresie powojennym. Był znany w środowisku lokalnym, uczył patriotyzmu naszych rodziców i dziadków. Przyczynił się do wzbogacenia Szkolnej Izby Pamięci i Tradycji o wiele eksponatów, między innymi odznaczenia wojskowe, elementy umundurowania. Postać pana Gulcza jest ważna dla uczniów naszej szkoły ze względu na jej patrona – Bojowników o Wolność i Demokrację.


Kalendarium:

  • 1900 ― Narodziny bohatera
  • 1918 ― Wcielony do armii nie...
  • 1918 ― Choroba i powrót do S...
  • 1918 ― Udział w Powstaniu Wi...
  • 1928 ― Zawarcie związku małż...
  • 1945 ― Oddelegowany na ziemi...
  • 1985 ― Śmierć bohatera

Cytaty:

  • „Powstaniec Wielkopolsk...”

Źródła:

Zobacz też:

  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >
  • >