Wiktor Penkała

ur. 26 lutego 1941
zm.
Publiczna Szkoła Podstawowa im. Ks. M. Grochowskiego w Głubczynie

Zdjęć: 24

Pochodzenie

Wiktor Penkała urodził się 26 lutego 1941 roku w Łobżenicy w województwie pilskim. Pochodzi z rodziny rzemieślniczej, jego ojciec był zegarmistrzem.

Dzieciństwo i młodość

W 1955 roku ukończył szkołę podstawową w Łobżenicy. W tym samym roku rozpoczął naukę w Liceum Ogólnokształcącym, również w swoim rodzinnym mieście. W trakcie nauki w tym liceum został członkiem Ludowych Zespołów Sportowych, a jego działalność w tej organizacji zaowocowała otrzymaniem Złotej Odznaki Honorowej LZS w roku 1973. Pierwszą pracą jaką podjął była posada nauczyciela w Czajczu (1959-1960). W 1960 roku został członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego i przez wiele lat był prezesem Rady Zakładowej ZNP w Krajence. W 1976 za działalność w tej organizacji uhonorowano go Złotą Odznaką ZNP. W 1961 założył rodzinę, zawierając związek małżeński z Dagmarą. Owocem małżeństwa jest trójka dzieci: Ewa, Piotr i Jacek. Ewa – nauczycielka z wieloletnim stażem, pracująca w tej samej szkole i współtworząca system wychowawczy z patronem. Piotr zmarł przedwcześnie w wieku 27 lat. Jacek specjalista i dystrybutor kas fiskalnych.Ewa posiada dwie córki:Kornelię i Martynę a Jacek również dwie córki Patrycję i Monikę.

Działalność edukacyjna i społeczna

Po dwóch latach nauki w Studium Nauczycielskim w Toruniu, w 1962 roku, uzyskał kwalifikacje zawodowe do pracy w szkole. W 1962 roku podjął pracę zawodową w szkole w Głubczynie jako nauczyciel. W 1964 roku wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego. Jego pierwszym znaczącym osiągnięciem pedagogicznym było zorganizowanie od podstaw pracowni fizyko-chemicznej, za co w 1964 roku otrzymał nagrodę przyznaną przez Inspektorat Oświaty i Powiatowy Ośrodek Metodyczny w Złotowie oraz Wyróżnienie Ministra Oświaty.

W 1970 roku objął stanowisko dyrektora szkoły. Od 1971 roku pełnił też funkcję Społecznego Kuratora Sądowego, którą sprawował przez kilka lat. W 1972 roku podjął studia w Wyższej Szkole Nauczycielskiej w Słupsku na wydziale matematyczno-przyrodniczym w zakresie fizyki. Studia te ukończył uzyskaniem dyplomu wyższych studiów zawodowych, dnia 22 lutego 1974 roku. W 1972 roku otrzymał nagrodę Ministra Oświaty i Wychowania za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktyczno-wychowawczej. W 1974 roku uzyskał stopień nauczyciela dyplomowanego.

Działalność edukacyjna

W czasie w pełnienia funkcji dyrektora otrzymywał liczne nagrody, wyróżnienia i podziękowania, za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktyczno-wychowawczej przyznawane przez Kuratora Oświaty i Wychowanie w Pile. W szkole również prężnie rozwijało się harcerstwo, za co w 1974 roku dyrektor otrzymał Honorowa Odznakę Ruchu Przyjaciół Harcerstwa. W latach 1970 – 1975, dzięki jego staraniom, teren szkoły został zagospodarowany sportowo co w późniejszych latach zaowocowało wieloma sukcesami szkoły i jej uczniów w dziedzinie sportu nawet na szczeblu krajowym. Również dzięki jego wpływom na środowisko lokalne szkoła współpracowała przy budowie drogi Głubczyn – Stare.
Dzięki tym osiągnięciom w 1990 roku, został wyróżniony wpisem do Księgi Zasłużonych Miasta i Gminy Krajenka. Za całokształt pracy pedagogicznej i wychowawczej oraz za wieloletnie pełnienie funkcji dyrektora rozwijającej się placówki szkolnej był też wielokrotnie nagradzany odznaczeniami i medalami:
Odznaką Honorową ”Za zasługi w rozwoju województwa koszalińskiego”(1973)
Złotą Odznaką Honorową „Za zasługi w rozwoju województwa pilskiego” (1980)
Medalem za wybitne zasługi w rozwoju oświaty województwa pilskiego (1982)
Złotym Krzyżem Zasługi (1982)
Medalem za wybitne osiągnięcia w zakresie postępu pedagogicznego (1982)
Medalem 40 – lecia Polski Ludowej (1984)
Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1987).

W 1990 roku, po przejściu na emeryturę, za wieloletnią pracę pedagogiczną oraz kierowanie i rozwój Publicznej Szkoły Podstawowej w Głubczynie został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1990).

Szkoła jako schronisko młodzieżowe

W latach 1979-1991, dzięki zaangażowaniu pana Wiktora Penkały szkoła funkcjonowała jako schronisko młodzieżowe w okresie wakacji. W konkursach wojewódzkich na najlepsze schronisko młodzieżowe zajmowała wielokrotnie pierwsze miejsca i raz uzyskała wyróżnienie na szczeblu ogólnopolskim. Schronisko młodzieżowe cieszyło się ogromną popularnością i było odwiedzane przez wielu harcerzy oraz uczestników obozów wędrownych, dzięki czemu placówka i wieś Głubczyn zyskały popularność w różnych regionach Polski. W 1985 roku Wiktor Penkała otrzymał za to Honorowe Wyróżnienie za Zasługi dla Rozwoju Schronisk Młodzieżowych przyznane przez Prezydium Zarządu Głównego PTSM oraz Medal Pamiątkowy XXX – lecia Ogólnopolskiego Konkursu Współzawodnictwa Schronisk Młodzieżowych w 1990 roku. W 1989 roku Wiktor Penkała został również odznaczony za Zasługi Dla Spółdzielczości Bankowej.

Nadanie imienia szkole i wychowanie w oparciu o sylwetkę patrona

W latach 80-tych, w czasie kryzysu autorytetów, rozpoczął trudne zadanie zmierzające do wychowania uczniów szkoły w oparciu o sylwetkę moralną lokalnego bohatera wsi Głubczyn – ks. Maksymiliana Grochowskiego. Jego celem było uczynienie go patronem szkoły. Mimo wielu trudności stwarzanych przez ówczesne władze komunistyczne, a dzięki wytrwałości w podjętym działaniu, cel został osiągnięty. Dnia 12 czerwca 1982 roku odbyło się uroczyste nadanie szkole imienia tego wielkiego Polaka, niestrudzonego działacza oświatowego i społecznego. W tym samym roku opracowany został system wychowawczy szkoły, którego podstawę stanowił wzór patrona. Plan pracy wychowawczej z patronem szkoły i sztandarem zawierał przykładowe konspekty lekcji wychowawczych w systemie trzymiesięcznym po sześć godzin lekcyjnych. Głównym celem mikrosystemu wychowawczego było uściślenie współpracy nauczycieli z rodzicami w ciągu całego roku szkolnego. Podstawą kontaktów z domem rodzicielskim było opracowanie przez szkołę świadectwa domowego. Świadectwo domowe polegało na tym, że rodzice wystawiali im oceny w skali 1 do 5 w cyklu miesięcznym według 12 kryteriów w nim zawartych. Oceny te nie miały wpływu na oceny szkolne, przez co były obiektywne. Świadectwo domowe zbliżało rodziców i dzieci do siebie poprzez dialog. Często w tych konsultacjach domowych uczestniczyli wychowawcy klasowi. Świadectwo domowe było też analizowane podczas konsultacji indywidualnych rodziców z nauczycielami w szkole. Plan pracy wychowawczej wiązał się ściśle z wychowaniem patriotycznym a szczególności patriotyzmem lokalnym związanym z historią życia i działalności patrona szkoły – ks. Maksymiliana Grochowskiego. Zakładał on między innymi konkursy wiedzy o patronie, spotkania z ludźmi, którzy znali osobiście księdza, uczniami Szkoły Polskiej, organizowanie stałej opieki nad grobem patrona, uroczystymi obchodami rocznicy jego śmierci.

Wychowanie to miało się również opierać się o założenia i idee Związku Polaków w Niemczech. Na sztandarze szkoły i w tarczy szkolnej, obowiązkowo noszonej przez uczniów znalazł się Znak Rodła. Każdy uczeń Publicznej Szkoły Podstawowej znał Pięć Prawd Polaków.

W 1985 roku Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne wraz z Kuratoriami Oświaty i Wychowania w Kaliszu, Lesznie, Koninie, Pile i Poznaniu przyznało Wiktorowi Penkale nagrodę w Konkursie „Wychowanie Regionalne w Pracy Nauczycielskiej”. Dzięki tym osiągnięciom, w 1990 roku, został też wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Wojewódzkiej Rady Postępu Pedagogicznego w Pile.

Współpraca ze Związkiem Polaków w Niemczech

W trudnych latach 80-dziesiątych, wykorzystując kontakty rodzinne mieszkańca Głubczyna, Wiktor Penkała zorganizował pomoc humanitarną dla szkoły i wsi, pochodzącą od prywatnych sponsorów niemieckich. W późniejszych latach kontakty te były zachowane, a darczyńcy uczestniczyli w Festynach Przyjaźni, które nawiązywały do działalności ZPwN. I Festyn Przyjaźni odbył się w 1987 roku w Głubczynie, w piątą rocznicę nadania szkole imienia ks. M. Grochowskiego, pod hasłem „Polak Polakowi Bratem”. Odsłonięto wówczas tablicę pamiątkową na budynku Szkoły Polskiej z napisem „Broniła ojców mowy”. Festyny te odbywały się pięciokrotnie i wszystkie nawiązywały do historii trudnych dziejów Polaków w naszym regionie. Wiktor Penkała przez wiele lat udzielał pomocy byłym uczniom szkoły polskiej, która funkcjonowała w Głubczynie w okresie międzywojennym. Dzięki jego staraniom dawni wychowankowie ks. Maksymiliana Grochowskiego uzyskali uprawnienia kombatanckie, co częściowo rekompensowało im trudy przeszłości. Za działania dla Polaków „spod znaku Rodła”, w 2002 roku otrzymał Złote Odznaczenie Związku Polaków w Niemczech (ZPwN) a Rada Naczelna ZPwN na wniosek Zarządu Głównego przyznała Wiktorowi Penkale Honorowe Członkostwo Związku Polaków w Niemczech.

Działalność społeczna

Po przejściu na emeryturę Wiktor Penkała nie pozostawał bierny w działalności społecznej na rzecz szkoły, wsi i gminy. W latach 1998-2002 jako przewodniczący Rady Miasta i Gminy Krajenka był inicjatorem wielu przedsięwzięć. W latach 1999-2001 był dyrektorem Ogólnopolskich Festiwali Piosenki Czerwonokrzyskiej w Krajence. Przyczynił się też w znacznej mierze do pozyskania środków na budowę sali gimnastycznej dla Publicznej Szkoły Podstawowej w Głubczynie w roku 2001. Był inicjatorem zorganizowania uroczystości wmurowania kamienia węgielnego pod tą salę. W 2008 roku był pomysłodawcą i współorganizatorem Jubileuszu 650-lecia wsi. W latach 2008–2009 za działalność społeczną był dwukrotnie wyróżniony przez Burmistrza Miasta i Gminy Krajenka.

Działalność na rzecz miejscowej parafii

Jako wieloletni mieszkaniec wsi Głubczyn wspiera miejscowa parafię. Za posługę szafarza i pomoc w życiu parafii otrzymał w 2010 roku podziękowanie za „Dar Serca”. Współpracuje też z fundacjami pomocy dzieciom. W 2012 otrzymał honorowy tytuł „Przyjaciela Fundacji Maciuś”.

Znaczenie postaci

Wiktor Penkała jest autorem publikacji: „Jak ks. Grochowski polskości bronił” (Tygodnik Pilski, 1991), „W 60–tą rocznicę męczeńskiej śmierci ks. Maksymiliana Grochowskiego” (Gość Niedzielny, 28.11.1999), „Działalność Schroniska Młodzieżowego w Głubczynie” (Zeszyt z Działalności PTSM w Pile Nr1/88, Warszawa, styczeń 1988). Do dziś aktywnie uczestniczy w życiu szkoły, bierze udział w wycieczkach, jest zapraszany na szkolne uroczystości, czuwa nad pamięcią i upowszechnianiem wizerunku patrona szkoły. Jest szefem rowerowego klubu „Szprycha”, organizującego rowerowe rajdy po okolicy mające na celu poznanie walorów krajobrazowo–przyrodniczych gminy Krajenka, a także szukanie śladów trudnej historii tego regionu. Niezwykle skromny, z dużym naciskiem i wielokrotnie podkreśla w wywiadzie: „...Te osiągnięcia byłyby niemożliwe gdyby nie poświęcenie, zaangażowanie i pomoc ludzi dobrej woli – nauczycieli, rodziców i uczniów…a wszystko co dobre w życiu zawdzięczam żonie Dagmarze…” Doskonały pedagog, autorytet dla dzieci, zawsze znajduje wspólny nurt działań z nauczycielami i doskonały kontakt z uczniami.

Kalendarium:

  • 1941 ― Narodziny bohatera

Cytaty:

  • „Moje osiągnięcia byłyb...”
  • „Wszystko co dobre w ży...”

Zobacz też:

  • >
  • > Miejsce narodzin ...