Wykłady akademickie w czwartej edycji Projektu CSW@ 2020

Data wykładu: 17 grudnia 2021

Tytuł wykładu: Paradoksy fizycznego obrazu świata

Czy wiedza naukowa o naturze świata fizycznego może być paradoksalna? Jak to możliwe, że najlepiej sprawdzone eksperymentalnie teorie fizyczne są raczej niepoglądowe? Na te i podobne pytania znajdziemy odpowiedź podczas wykładu. Dotkniemy w nim tak dziwnych kwestii, jak nieoznaczoność obiektów kwantowych, probabilistyczna natura prawidłowości mikroświata, splątanie kwantowe i teleportacja. A także nieoczekiwanie wielkie znaczenie fizyki mikroświata dla wyjaśnienia zagadek Kosmosu. Niels Bohr sformułował 100 lat temu żartobliwą zasadę dziwności: „im bardziej nowa hipoteza wydaje się dziwna, tym większa szansa, że okaże się prawdziwa”. Czy hipotezy zakładające istnienie ciemnej materii i ciemnej energii są dostatecznie „zwariowane” by być prawdziwe?

Prof. UAM dr hab. Antoni Szczuciński – filozof zajmujący się filozoficznymi zagadnieniami fizyki i kosmologii, filozofią nauki i niektórymi kwestiami filozofii społecznej. Autor ok. 130 prac naukowych, w tym m.in. monografii Zasada nieoznaczoności Heisenberga a sprawdzanie praw mikrofizyki, Filozofia kosmologii, Realizm kwantowy? Redaktor wielu prac zbiorowych, m. in.: Między fizyką a filozofią, Wokół redukcjonizmu fizycznego, Świat natury i świat techniki, Wokół myśli i działalności Karola Libelta. Kierował Zakładem Filozofii Nauki w Instytucie Filozofii UAM, był członkiem Komitetu Nauk Filozoficznych PAN. Prowadzi wykłady m. in. z filozofii przyrody, ontologii, specyfiki przyrodoznawstwa, etycznych wyzwań współczesnej nauki.

Data wykładu: 1 grudnia 2021

Tytuł wykładu: Bitwa Warszawska 1920 roku. Cud, a może nie cud?

Bitwa warszawska, obecna w zbiorowej pamięci Polaków jako „Cud nad Wisłą”, jest dobrym przykładem ilustrującym rodzenie się i funkcjonowanie mitologii historycznej. Wykład będzie poświęcony ukazaniu najnowszych ustaleń dotyczących genezy, przebiegu oraz konsekwencji bitwy oraz rozważaniom dotyczącym roli, jaką odgrywał i odgrywa odwołujący się do niej mit w dawnej i obecnej pamięci polskiego społeczeństwa.

Prof. UAM dr hab. Paweł Stachowiak – historyk i politolog. Absolwent historii na UAM. Zatrudniony w Zakładzie Najnowszej Historii Politycznej Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM. Zainteresowania badawcze obejmują dzieje polskiej myśli politycznej, kwestie polityki pamięci oraz relacje między religią a polityką. Autor monografii: „U źródeł katolicyzmu endeckiego. Obóz narodowy wobec religii i Kościoła katolickiego” „Kościół rzymskokatolicki w Polsce po r. 1989. Uczestnik życia politycznego i konstruktor pamięci zbiorowej”.

Data wykładu: 8 grudnia 2021

Tytuł wykładu: Charles de Gaulle – generał i mąż stanu

Generał Charles de Gaulle uważany jest, obok Napoleona Bonaparte i Ludwika XIV, za jednego z największych Francuzów w dziejach Francji. W historii XX wieku stawia się go na równi z Winstonem Churchillem i Franklinem Delano Rooseveltem. Jego życie przypada na dwa tragiczne i jednocześnie kluczowe wydarzenia w dziejach Francji, Europy i świata. Pierwszym z nich była pierwsza wojna światowa, w której wziął udział jako młody oficer. Doświadczenie tej wojny odcisnęło na nim bardzo silne piętno. Jednakże to druga wojna światowa zmieniła całkowicie jego życie- z wojskowego stał się politykiem, zbuntowanym wobec rządu Vichy przywódcą Wolnej Francji. Kiedy nastała prawdziwie wolna Francja, de Gaulle jako przywódca jej rządu bezskutecznie starał się wprowadzić swoją ideę państwa opartą na silnej władzy wykonawczej.  Nie mając poparcia ze strony rządzących sił politycznych, podał się do dymisji i stworzył własny ruch polityczny.  Po początkowych sukcesach nastał jednak czas porażek. W połowie lat 50-tych de Gaulle postanowił ostatecznie wycofać się z życia publicznego. Do władzy powrócił w roku 1958, by- jak to sam określił- jeszcze raz uratować Francję, która od kilku lat zmagała się z wojną domową w Algierii. Jego długim rządom, które trwały do roku 1969, przyświecała myśl, która stała się fundamentem jego polityki: „Francja nie może być Francją nie będąc wielką”. Bilans jego rządów w latach 1958-1969 jest niejednoznaczny. Nikt nie ma jednak wątpliwości, że w tym czasie należał do najważniejszych postaci ówczesnego świata. Zmarł w roku 1970. Pól wieku później jego koncepcje polityczne w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a także spraw europejskich nadal stanowią punkt odniesienia dla francuskich i europejskich sił politycznych.

Prof. UAM dr hab. Marek Mikołajczyk – Absolwent Wydziału Historycznego UAM w Poznaniu oraz Université Sorbonne Paris-IV w zakresie studiów historycznych. Od początku swojej kariery naukowej związany z UAM, gdzie uzyskał stopień doktora i doktora habilitowanego. Obecnie zatrudniony na stanowisku profesora UAM. Jego badania naukowe koncentrują się głównie na stosunkach międzynarodowych, a w szczególności na problematyce integracji europejskiej oraz stosunkach polsko-francuskich. Poza UAM wykładał na Sorbonie, w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu, a także na kilku uczelniach ukraińskich. Jest autorem 6 książek z zakresu integracji europejskiej i stosunków polsko-francuskich oraz redaktorem dwóch monografii. Ostatnia książka autora wydana w 2018 roku nosi tytuł „De Gaulle i Polska-relacje wyjątkowe?” Opublikował ponadto około 60 artykułów i rozdziałów w monografiach w języku polskim, francuskim, angielskim i ukraińskim.