Pochodzenie
Pochodził z rodziny szlacheckiej, był wielkopolaninem.
Dzieciństwo
Ks. Bonawentura Metler urodził się 7 lipca 1866 r. we wsi Ciążeń w powiecie słupeckim w ziemi kaliskiej. Był synem Bernarda i Marii z domu Winnickiej. Mały Bonawentura Metler sakrament chrztu świętego otrzymał prawdopodobnie w parafialnym kościele pw. Św. Jana Chrzciciela. Jako dziecko Bonawentura ciężko chorował, a kiedy leczenie okazało się bezskuteczne i zaistniało niebezpieczeństwo śmierci, wówczas jego matka ofiarowała go Matce Bożej w kościele parafialnym przed obrazem Bogarodzicy. Odtąd stan jego zdrowia znacznie się polepszył.
Edukacja
Ks. Metler otrzymał nauczanie początkowe w domu rodzinnym, na podstawie którego został przyjęty do Męskiego Gimnazjum Klasycznego w Kaliszu w 1875 roku. Gimnazjum to ukończył jako jeden z najlepszych uczniów w roku 1883. Następnie podjął naukę w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku. Po czwartym roku studiów filozoficzno-teologicznych, w 1887 r. tamtejszy biskup Aleksander Kazimierz Bereśniewicz i zarząd seminaryjny za osiągnięcia w nauce skierowali go na dalsze studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. Po przyjeździe z Petersburga wybrał się do Gorycji we Włoszech, gdzie w dniu 18 listopada 1888 r. został wyświęcony na kapłana. Po otrzymaniu święceń udał się do Rzymu w celu kontynuowania studiów specjalistycznych, między innymi architekturę i malarstwo. Swą wiedzę pogłębiał również w Innsbrucku i Oxfordzie a także Monako, Paryżu, Londynie.
Poza teologią studiował także nauki przyrodnicze. W 1904 roku rozpoczął studia w zakresie astronomii na Wydziale Matematycznym na Sorbonie, m.in. pod kierunkiem Camilla Flammariona.
Biegle posługiwał się językiem francuskim, angielskim i niemieckim, znał także rosyjski, włoski oraz łacinę i grekę.
Rodzina i przyjaciele
Bonawentura Metler wychowywał się w rodzinie katolickiej i patriotycznej. Podkreślał, że swojej matce zawdzięcza religijne wychowanie. Jego ojciec był weteranem Powstania Listopadowego, natomiast krewni ze strony matki brali udział w Powstaniu Styczniowym.
Księdz Metler przyjaźnił się z Kamilem Flammarionem, znanym francuskim astronomem i ezoterykiem.
Działalność duszpasterska i pedagogiczna
18 listopada 1888 roku w Gorycji we Włoszech otrzymał święcenia kapłańskie. Gdy powrócił do Polski 17 kwietnia 1908 roku biskup Stanisław Zdzitowiecki, mianował go nauczycielem religii w szkołach ludowych w Częstochowie. Zamieszkał w domu sióstr szarytek przy ulicy Wieluńskiej, gdzie miał małe obserwatorium astronomiczne. Po kilku latach został prefektem w szkołach średnich. W uznaniu za działalność pedagogiczną i studia zagraniczne 13 lipca 1914 r. mianowany kanonikiem honorowym w kapitule kolegiackiej w Kaliszu. Po wybuchu I Wojny Światowej wyjechał do Ameryki, skąd powrócił w maju 1918 roku. Wówczas został mianowany proboszczem w parafii Garnek koło Radomska, a następnie 19 marca 1919 roku – proboszczem w parafii Kruszyna. Tutaj zachorował na tzw. hiszpankę i zapalenie płuc. Na leczenie wyjechał do Francji. 14 maja 1932 roku został proboszczem w parafii Maluszyn, a 18 czerwca 1934 roku – proboszczem w parafii Parzymiechy, gdzie posługiwał do tragicznej śmierci.
Działalność naukowa
Jednym z bardziej znaczących faktów życia i działalności ks. B. Metlera była wyprawa naukowa na Ocean Indyjski, którą odbył w 1902 r. Biorąc w niej udział, przeprowadził badania nad stanem istot żyjących w tym oceanie. Owocem tych prac było dzieło “Les Algues Marines – l’Ocean Indien 1902” wydane w Australii. Ks. Metler przez cały rejs zajmował się nieustannymi badaniami nieba, ruchami gwiazd, zjawisk atmosferycznych, prowadził staranne obliczenia. Na statku bardzo często wygłaszał konferencje, wyjaśniając zjawiska atmosferyczne. Ksiądz – astronom od 1904 r. pod kierunkiem Kamila Flammariona rozpoczął konstruowanie własnego teleskopu. Ukończył go w 1906 r. w Paryżu.
Prowadził działalność pisarsko – wydawniczą. Napisał gramatykę i zasady wymowy języka angielskiego z przeznaczeniem dla uczniów francuskich pt. Grammaire Anglaise i książkę French Pronnuntiation (Wymowa francuska). Przygotował także gramatykę języka niemieckiego w języku polskim “Gramatyka niemiecka”.
W 1919 roku od 7 do 10 kwietnia brał udział w Zjeździe dla Organizacji Nauki w Polsce, który odbył się w Warszawie.
25 lutego 1923 roku założył Komitet Organizacyjny Polskiego Popularnego Towarzystwa Astronomicznego w Częstochowie.
W 1928 roku doprowadził do otwarcia obserwatorium astronomicznego w parku jasnogórskim.
Śmierć
W pierwszym dniu II Wojny Światowej został aresztowany w Parzymiechach przez Niemców. Ksiądz wraz z wikariuszem ks. Józefem Daneckim i organistą Ignacym Sobczakiem zostali przywiązani do samochodu i wleczeni niemal 6 km do wsi Jaworzno koło Wielunia. Tam 2 września wszystkich zabito strzałem w plecy. Po ekshumacji pochowany został na cmentarzu w Parzymiechach.
Znaczenie postaci
Ksiądz Bonawentura Metler był nieprzeciętną postacią – obywatel świata, ksiądz, naukowiec, patriota.
Nazwisko ks. Metlera znajduje się wśród członków Francuskiego Towarzystwa Astronomicznego i studentów Sorbony.
Ks. Bonawentura Metler był człowiekiem gorącej wiary i postępowej myśli, któremu badania przyrodnicze, a zwłaszcza astronomiczne, służyły pogłębianiu wiedzy o Bogu. Swoim życiem oraz męczeńską śmiercią daje swoiste świadectwo wiary, wypełniania swojego powołania i solidnej pracy nad rozwojem własnych talentów.