Dwudziestu jeden uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Wielkopolskich w Tarnowie Podgórnym z opiekunką, nauczycielką matematyki – panią Moniką Wiśniewską, wzięło udział w „Klasach Akademickich” jako jednej z części projektu Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@2020. Podjęliśmy się analizy kanonu piękna kobiety na przestrzeni kilku lat oraz porównaniu z wizerunkiem jaki jest kreowany w naszym społeczeństwie. Celem naszego projektu było odkrycie czym jest złoty podział i liczba piękna oraz jaki to ma wpływ na psychikę i samoocenę nastoletnich dziewcząt. Wielu artystów , malarzy, tworząc swoje niezwykłe dzieła, posługiwało się złotymi proporcjami. Jeden z nich – Leonardo da Vinci – uważał taką proporcję za wzorzec idealnego piękna. Jeżeli proporcje pomiędzy częściami ciała zachowują zasadę złotego podziału, można powiedzieć, że stanowią kanon idealnego piękna i harmonii. W jaki sposób te kanony podlegają konkretnym prawom i odpowiednim liczbom? To właśnie pokazuje matematyka. My, realizując ten projekt, podjęliśmy próbę pokazania tego.
Kobieta – istota idealna? Czy współczesny ideał nastolatki jest nierzeczywisty i nierealny?
Realizację projektu rozpoczęła pierwsza grupa, odpowiedzialna za aspekt naukowy. To ona przedstawiła nam jak ważne są liczby i jakie jest ich zastosowanie w naszym zwykłym codziennym życiu. Liczbami i ich własnościami zachwycali się ludzie od tysięcy lat, często przypisując im nadprzyrodzone moce. Świadczy to o ogromnym szacunku i respekcie, jakie budziły nowe odkrycia w dziedzinie matematyki. Złota liczba, znana już w starożytności, przez całe stulecia zadziwiała matematyków, fizyków, architektów, artystów i innych badaczy swymi niezwykle interesującymi własnościami. Nazywana była przez wieki rozmaicie. Najpierw określano ją jako „środek najlepszego podziału” (Euklides). W średniowieczu nazywano ją „ boską proporcją”. A dopiero w XIX wieku określano ją „złotym cięciem”, „złotą liczbą” czy „złotą proporcją”. To matematycy odkryli, że złotą liczbę można odnaleźć w wielu aspektach przyrody oraz otaczającej nas rzeczywistości. Jednocześnie można stwierdzić, iż zjawiska, obrazy czy sztuka, których struktura oparta jest na złotej liczbie, sprawiają przyjemne i estetyczne doznania dla wzroku. Efektem ich pracy były pokazy multimedialne na temat ciągu Fibonacciego i złotej proporcji. Uczniowska grupa projektowa dowiedziała się czym jest złota proporcja – to podział odcinka na dwie części tak, by stosunek długości dłuższej z nich do krótszej był taki sam, jak całego odcinka do części dłuższej. Złotą proporcję oznacza się liczba 1,618… (φ). Jest zatem złotą liczbą. Z kolei ciąg Fibonacciego to liczby: 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89 … Dzieląc dowolną liczbę ciągu Fibonacciego przez liczbę ją poprzedzającą, otrzymamy wynik oscylujący wokół 1,618.., czyli złotej liczby φ. Im wyższe wyrazy ciągu dzielimy przez siebie, tym dokładniejsze przybliżenie liczby φ otrzymujemy. Złotą proporcję można spotkać w sztuce, architekturze i przyrodzie.
Dzięki tej wiedzy do pracy przystąpiła grupa eksperymentalna, która dokonywała pomiarów twarzy człowieka i odnalazła tam przybliżoną wartość liczby φ.
Pierwsza cześć badań polegająca na pomiarze ciała ludzkiego typowej nastolatki.
Badania pokazały, że każda z nas ma w sobie zaczątek piękna i idealnego podziału. Choć idealne nie jesteśmy. Nasze ciało, zęby czy ucho zachowują proporcje zbliżone do ideału. Jednak żaden z otrzymanych wyników nie był równy liczbie φ.
Druga część badań polegała na analizie idealnego ciała i kanonu piękna za jaki przez wieki była uznawana lalka Barbie .
Dowiedzieliśmy się, że można z matematyczną precyzją określić idealne wymiary poszczególnych części twarzy u kobiet. To właśnie proporcje i odległości między poszczególnymi elementami twarzy sprawiają, że dana kobieta jest postrzegana jako atrakcyjna.
Idealna twarz musi mieć następujące parametry: odległość między oczami a ustami powinna stanowić 36 procent długości twarzy, podczas gdy odległość pozioma między oczami powinna stanowić 46 procent długości twarzy.
Można sprawdzić, czy według zasady złotego podziału, nasza twarz jest idealna. W tym celu należy zmierzyć odległość między czubkiem głowy i brodą oraz szerokość twarzy (od wewnętrznych granic uszu). Następnie trzeba podzielić pierwszą wartość przez drugą. Jeśli uzyskamy wynik zbliżony do 1,62 – twarz jest bardzo proporcjonalnych wymiarów.
Następną proporcją, która pozwala stwierdzić, że twarz jest „idealna”, jest stosunek odległości między czubkiem głowy a źrenicą oraz odległość między źrenicą i środkiem ust. Kolejny raz 1,62 oznacza idealne proporcje.
Znając tę zasadę – za pomocą programu Geogebra – sprawdziliśmy, czy kobiety uznawane za ikony piękna ( gwiazdy telewizyjne) i lalka Barbie, spełniają te warunki.